Betwiste mosselbank naar de knoppen

Een mosselbank tussen Nederland en Duitsland is de inzet van een conflict tussen beide landen. Duitse vissers hebben de bank leeggevist. Nederland is woedend.

De Duitsers zijn grondig te werk gegaan. Een hele natuurlijke stabiele mosselbank in de oostelijke Waddenzee is weggevist. In betwist gebied.

Op de droogvallende zandplaat De Hond-De Paap, op de grens van Nederland en Duitsland, lag tien dagen geleden eindelijk weer een échte bank, dankzij een geslaagde zaadval twee jaar geleden. Nu liggen er alleen nog wat aan elkaar geklitte mosselen. In de plassen schieten garnaaltjes heen en weer. Aan de randen van het gebied staan nog de houten staken waarmee de vissers het gebied hebben afgebakend.

Alle mosselzaad is weggehaald door de korren van drie Duitse vissersboten, die tot verbijstering van natuurbeschermers én van staatssecretaris G. Faber (Natuurbeheer) onlangs een vergunning kregen van de regering van de Duitse deelstaat Nedersaksen om op drie gedeelten van de plaat voor ongeveer 1.000 ton mosselzaad op te halen. Opbrengst: zo'n miljoen gulden. Faber, in een brief op poten aan R. Künast, de Duitse minister van Landbouw: ,,Volgens mij zou goed nabuurschap moeten betekenen dat vergunningen alleen worden verleend na overleg en overeensteming met het buurland.''

De mosselbank ligt op de grens van Nederland en Duitsland, op een droogvallende plaat die al jaren door beide landen wordt betwist en waarover in het Eems-Dollard-verdrag uit 1960 afspraken zijn gemaakt. Mismoedig grijpt actieleider Lian Rombouts van de Waddenvereniging een achtergebleven tros mosselen. ,,Dit is zuur'', zegt zij. ,,Als Nederland dit toestaat, kun je dat verdrag wel door de plee spoelen.'' Onlangs werd een Nederlandse mosselvisser bekeurd wegens het vissen op mosselzaad op deze plaat. Even later zagen de Nederlanders hun Duitse collega's doodleuk de Nederlandse mosselbank weghalen. ,,Bot'', zegt Rombouts.

Ook Klaas Kreuijer, medewerker Bijzondere Taken Waddenzee van het ministerie van Landbouw, is geschokt door wat de Duitsers hebben aangericht. Navigerend op de Harder, een boot van het ministerie, vertelt hij dat er ooit 4.000 hectare aan mosselbanken in de Waddenzee waren. Dat die tien jaar geleden vrijwel allemaal verdwenen waren. Dat zeven jaar geleden een voorzichtig begin is gemaakt met herstel. En déze mosselbank was een teken van hoop.

Mosselbanken op droogvallende platen zijn essentieel voor veel vogels, zoals de scholekster, en voor trekvogels als de wulp en de zwarte ruiter. ,,Voor trekvogels is de Waddenzee het enige tankstation op weg naar hun bestemming'', zegt Lian Rombouts.

Met ongeloof lopen de natuurliefhebbers op de plaat, af en toe diep wegzakkend in het slik. Er worden foto's gemaakt als bewijsmateriaal. Niet alleen de bank is naar de knoppen, zien ze, maar de mosselen waren ook te groot om als mosselzaad gevangen te mogen worden. ,,Deze mosselen zijn langer dan vier centimeter'', zegt Uilke van der Meer van de Duitse evenknie van de Nederlandse Waddenvereniging. Ook dat nog.