VS benoemen `assistent' voor Israël en Palestijnen

De Verenigde Staten hebben gisteren een `speciale assistent' benoemd om Israël en de Palestijnen te helpen zo snel mogelijk de strijd te staken, opnieuw vertrouwen op te bouwen en terug te keren naar de onderhandelingstafel.

De bekendmaking door minister van Buitenlandse Zaken Colin Powell volgde op publicatie van de aanbevelingen van de commissie van onderzoek van de Amerikaanse ex-senator George Mitchell naar het geweld tussen Israël en de Palestijnen. De commissie werd gevormd als onderdeel van een overigens mislukte Amerikaanse poging in oktober, onder de regering-Clinton, om een bestand tussen Israël en de Palestijnen af te dwingen. Powell onderschreef die aanbevelingen. Maar hij weigerde een staakt-het-vuren te verbinden aan bevriezing van alle bouw in de joodse nederzettingen op de bezette Westelijke Jordaanoever en in de Gazastrook, zoals de commissie-Mitchell wèl doet. De regering Sharon weigert ten enenmale de bouw in de nederzettingen te bevriezen.

Powell zei dat de nieuwe `speciale assistent' William Burns, huidig Amerikaans ambassadeur in Jordanië, in het gebied zal samenwerken met Amerikaanse diplomaten in Israël en de Palestijnse gebieden en ,,zich beschikbaar zal maken voor de partijen''. Na Burns' eerste gespreksronde zal Powell bepalen wat hij verder kan doen.

In New York riep ex-senator Mitchell de Palestijnen op om terroristen gevangen te zetten en Israël om zijn nederzettingenactiviteit te bevriezen. Hij zei dat beide partijen snel moeten handelen om het gebied van de afgrond weg te trekken. ,,Vrees, haat, woede en frustratie zijn aan beide zijden gegroeid'', zei hij. ,,Het grootste gevaar van alles is dat de vredescultuur, die in de voorgaande decade is gegroeid, wordt vernietigd. In plaats daarvan komt een toenemend gevoel van futiliteit en wanhoop, en een groeiende toevlucht tot geweld.'' Volgens Mitchell zal het geweld alleen erger worden, tenzij Israël en de Palestijnen ,,snelle en beslissende actie'' ondernemen om tot een staakt-het-vuren te komen. Volgens het rapport was het zeer omstreden bezoek van de toenmalige oppositieleider Sharon aan de Tempelberg op 28 september niet de oorzaak van het huidige geweld. Maar het bezoek was wel slecht getimed. Het provocerend effect had volgens de commissie moeten worden voorzien. Het rapport doet voorts een beroep op het Israëlische leger geen dodelijk geweld gebruiken tegen ongewapende betogers.

ANALYSES: pagina 5

MIDDEN-OOSTEN: www.nrc.nl