Koersk bergen

VOOR PINKSTEREN hoopt takelbedrijf Mammoet uit Nederland van de Russische regering zestien miljoen dollar voorschot te ontvangen voor het bergen van de nucleaire onderzeeboot Koersk, die in augustus vorig jaar met man en muis verging in de Barentsz-zee. Vorige week vrijdag is het contract in Moskou ondertekend. In september begint Mammoet met de werkzaamheden.

Het succes van het in deze gespecialiseerde branche nog onbekende Mammoet leek een nederlaag voor het wereldberoemde Smit Tak, dat in een eveneens merendeels Nederlands consortium (met Heerema en het Amerikaans/Noorse Halliburton) een gooi had gedaan naar de prestigieuze én profijtelijke order. Dit trio greep er op de valreep echter naast. Volgens vice-premier Klebanov omdat het zich zo lang moest voorbereiden dat het werk pas volgend jaar kon beginnen, hoewel de hoogte van de offerte waarschijnlijk ook een belangrijk motief was.

Maar gisteren bleek het al ingewikkelder. Terug uit Moskou ging Mammoet onmiddellijk een joint venture aan met Smit Internationale, het moederbedrijf van Smit Tak. Mammoet levert de twintig takels en Smit Tak verzorgt de berging. Deze arbeidsdeling ligt voor de hand. Mammoet heeft weliswaar ruime ervaring met tillen en takelen maar, anders dan Smit Tak, niet op zee. De reden dat Mammoet de order desondanks heeft weten binnen te slepen, ligt mede aan de houding van de bedrijfsleiding. Meer dan in Europa is zakendoen in Rusland niet alleen een kwestie van kwaliteit en calculatie, maar ook van menselijk contact. In tegenstelling tot Smit Tak heeft Mammoet afgelopen jaren daarom geïnvesteerd in de Russische autoriteiten. Zo heeft het takelbedrijf het dak van het olympisch stadion gebouwd.

DE RISICO'S voor Mammoet blijven niettemin groot. Volgens onbevestigde berichten zou er met de hele operatie ruim vijftig miljoen dollar zijn gemoeid. Als debiteur heeft Rusland geen onverdeeld goede naam. In een geheim overleg hebben de Amerikaanse president Bush en de Duitse bondskanselier Schröder onlangs besproken dat er geen financiële hulp meer richting Rusland gaat, zolang de kapitaalvlucht jaarlijks in de miljarden blijft lopen.

De bedrijfsleiding van Mammoet op haar beurt verzekert dat de Russische regering niet betaalt conform het principe `no cure no pay', maar in tranches. In het contract zijn zelfs bepalingen opgenomen over de invloed van het weer. Bij harde storm of gevaarlijke stromingen kan Mammoet zich verschonen.

KLIMATOLOGISCHE omstandigheden maakten het vorig jaar onmogelijk alle 118 bemanningsleden te bergen. Nog 106 stoffelijke overschotten moeten zich daarom in de gezonken onderzeeboot bevinden. Bovendien is de Barentsz-zee inmiddels een soort nucleair kerkhof dat een bedreiging is voor het milieu van Rusland én de rest van Noord-Europa. Respect voor de omgekomen bemanning van de Koersk en het leefklimaat zijn alleen al voldoende reden om niet bij voorbaat moeilijk te doen over de kredietwaardigheid van Moskou. Dat laat onverlet dat er wel betaald moet worden en de Russische regering zelf het goede voorbeeld geeft en niet bij het minste of geringste alsnog gaat marchanderen.