`Geef gemeente grip op grond'

De fracties van PvdA, D66 en CDA in de Tweede Kamer willen de positie van gemeenten op de grondmarkt verstevigen. Daartoe hebben zij gisteren een initiatief-wetsvoorstel ingediend dat het ontwijken van de wet door particulieren, tussenhandelaren en projectontwikkelaars onmogelijk of in elk geval zeer lastig maakt.

Met het wetsvoorstel hopen de partijen te bereiken dat gemeenten bij het realiseren van bouwplannen kunnen kiezen voor projectontwikkelaars die ,,het beste plan tegen de laagste prijs'' kunnen leveren. Nu nog komt het volgens de partijen voor dat gemeenten gedwongen worden in zee te gaan met een marktpartij die ,,toevallig de grond verworven heeft''.

Gemeenten hebben het recht om bij gemeentelijke bouwplannen grondeigenaren te verplichten om hun grond eerst aan de gemeente te koop aan te bieden. Dit recht is vastgelegd in de Wet Voorkeursrecht Gemeenten. De laatste jaren is het met enige regelmaat voorgekomen dat eigenaren hun grond verkochten aan projectontwikkaars omdat die een hogere prijs betaalden. De Hoge Raad bepaalde enkele maanden geleden echter dat het passeren van gemeenten niet verboden is, mits de projectontwikkelaar het `gemeentelijke belang' maar in het oog houdt en bouwt wat de gemeente voor ogen heeft.

Het initiatief-wetsvoorstel uit de Kamer wil aan deze praktijk een einde maken. Of de grondeigenaar wel of niet het gemeentelijke belang in het oog houdt, kan leiden tot juridische procedures en dat leidt weer tot uitstel of zelfs afstel van bouwplannen, aldus de initiatiefnemers. Volgens het wetsvoorstel mogen gemeenten alle transacties vernietigen die tot doel hebben het voorkeursrecht van de gemeenten te ontwijken.