Mac OS X

Het computerbedrijf Apple is, niet in de laatste plaats dankzij de fraai vormgegeven iMac en iBook computers, weer een belangrijke speler op de markt geworden. Alleen de systeemsoftware is bij die ontwikkeling achtergebleven. Gebruikers van Apple Macintosh werken sinds de introductie van de gebruikersvriendelijke computer in 1984 in grote lijnen nog steeds met hetzelfde besturingssysteem.

dv

Weliswaar is het Mac OS in de loop der jaren sterk verbeterd, robuuster geworden en zelfs flink uitgebreid, maar echte innovaties bleven achterwege.

Al sinds het begin van de jaren negentig heeft Apple zijn gebruikers een stabieler besturingssysteem beloofd, dat aanvankelijk de naam Copland zou krijgen. Copland kwam nooit af, deels doordat Apple de lat veel te hoog had gelegd, maar ook omdat men op dat moment weinig concurrentie had. Dat veranderde met de komst van Windows 95, dat heel erg aan Mac OS deed denken. Omdat Apple daar geen duidelijk antwoord op had, verloor het bedrijf gaandeweg steeds meer marktaandeel.

Enkele jaren terug kocht Apple NeXT Step, de systeemsoftware die oud Apple-oprichter Steve Jobs in eerste instantie voor zijn mislukte NeXT werkstations had ontwikkeld. Door het robuuste Unix te koppelen aan een Mac-achtig uiterlijk, werd de basis gelegd voor het nieuwe besturingssysteem van Apple, dat sinds enkele weken als Mac OS 10 (X) in de winkels ligt.

Voor bestaande gebruikers moet Mac OS X een ware cultuurschok zijn. Ook al krijgt men het echte Unix gezicht niet te zien, de systeemsoftware verschilt zo van voorgaande versies, dat oudere programma's er niet goed onder werken. De oplossing die Apple hiervoor bedacht heeft, is niet ideaal: door onder Mac OS X het oudere Mac OS 9.1 te installeren, kunnen oudere applicaties worden gebruikt. Nadeel is dat met twee op elkaar gestapelde besturingssystemen de gebruiker erg veel RAM-geheugen nodig heeft: minimaal 128 MB, meer dan Apple standaard met zijn computers levert. En dan nog zal niet alles werken, want voor randapparatuur heeft men toch echt stuurprogramma's nodig die specifiek voor het nieuwe besturingssysteem geschreven zijn. De situatie is gelukkig maar tijdelijk, want veel softwarefabrikanten zijn al bezig om hun applicaties voor het nieuwe OS aan te passen. Dit zijn in eerste instantie zogenoemde Carbonized applicaties, die ook de code voor de oude besturingssystemen bevatten en zonder Mac OS 9.1 gestart kunnen worden. Wil men evenwel kunnen profiteren van de specifieke eigenschappen van het OS, dan zijn daarvoor Cacao-applicaties nodig, oftewel programma's die uitsluitend onder Mac OS X draaien.

Het wachten op dergelijke programma's is niet de enige reden dat Mac-gebruikers niet meteen op het nieuwe besturingssysteem zullen overstappen: de software werkt alleen op de nieuwste Macintosh-systemen met een G3 of G4-processor. Bovendien ontbreekt in de systeemsoftware nog de ondersteuning voor een groot aantal toepassingen. Dvd's bekijken en schrijven bijvoorbeeld was tot voor kort nog niet mogelijk, maar inmiddels is er al wel een `update' beschikbaar die dit probleem oplost.

Deze zomer komt er bovendien een belangrijke `upgrade' van het besturingssysteem en dan ook gaat Apple het nieuwe OS met al zijn computers meeleveren. Dan nog zal het zeker een jaar duren voordat alle applicaties voor Mac OS X beschikbaar zijn.

Vooralsnog valt er eigenlijk alleen te genieten van de fraaie gebruikersomgeving. Kleur, diepte en beweging helpen de gebruiker zijn weg te vinden, het uiterlijk van de computer kan met behulp van thema's eenvoudig worden aangepast. De meeste aandacht trekt de Dock, een speelse variant van de startbalk onder Windows, waar men schijven, mappen, programma's, documenten en zelfs koppelingen naar websites binnen handbereik heeft. Wel wordt een ouderwets startmenu met snelkoppelingen zoals dat wel in Windows aanwezig is node gemist.

Belangrijker is dat het systeem bijzonder robuust is. Een programma dat vast komt te zitten, maakt niet meteen het hele systeem onstabiel, zoals in het verleden. Vastlopers doen zich nog steeds voor, maar halen niet het hele OS onderuit. Andere programma's blijven gewoon werken.

Het grootste bezwaar van Mac OS X is dat de snelheid vergeleken met Mac OS 9.1 (erg) tegenvalt, zelfs op zwaardere systemen.

Dat maakt Mac OS X vooralsnog geen serieuze concurrent van Windows. Zeker niet als later dit jaar Windows XP verschijnt, de opvolger van Windows 98/ME en Windows 2000, dat even stabiel belooft te worden als Mac OS. De overgang zal voor gebruikers bovendien soepeler verlopen dan bij Mac OS, omdat het systeem is gebaseerd op de code van Windows 2000. Apple begint daarentegen met een schone lei, waarbij gebruikers uiteindelijk al hun bestaande applicaties zullen moeten vervangen.

Mac OS X, ƒ223, 28.