De kus moest wachten tot het balkon

De kerkelijke inzegening van het huwelijk van Laurentien Brinkhorst en prins Constantijn, zaterdag in Den Haag, was sober en smaakvol. Dominee Carel ter Linden citeerde uit persoonlijke brieven aan hem van het jonge paar.

Was het toeval of niet? Minister Brinkhorst (Landbouw, Natuurbeheer en Visserij) las in elk geval bij de kerkelijke inzegening van het huwelijk van zijn dochter Laurentien met prins Constantijn voor uit Genesis 2 over de mens die namen geeft aan het vee, aan het gevogelte des hemels en aan al het gedierte des velds.

Op hetzelfde moment stond buiten de Grote of Sint Jacobskerk een enkele door de MKZ-crisis getroffen boer in stilte te protesteren tegen de minister die hier als vader was. Brinkhorst had zelf eerder begrip gevraagd voor zijn positie als vader van de bruid. Hij zag niet graag dat zo'n feestelijke dag voor zijn dochter zou worden bedorven door protesterende boeren. De politie nam een doosje eieren van de actiegroep `Burgers Steunen Boer en Dier' in beslag en verwijderde een paar borden met onvriendelijke teksten.

Het werd zaterdag verder een bruiloft zonder enige wanklank. In de Haagse straten stonden volgens de politie ongeveer 15.000 belangstellenden die Laurentien en Constantijn toejuichten. Dat was aanzienlijk minder dan de 100.000 waar de gemeente volgens sommige schattingen van uit was gegaan. De bruiloft werd vooral een televisie-gebeurtenis.Volgens de dienst Kijk- en Luisteronderzoek van de NOS volgden ongeveer 2,5 miljoen mensen het huwelijk thuis voor de buis. Daarmee overtrof dit koninklijk huwelijk de aandacht voor de recente huwelijken van de prinsen Maurits en Bernhard, neven van Constantijn. Ook de Duitse en Belgische televisie waren present, de Duitse uitzending liep zelfs nog langer door dan de uitzendig van de NOS.

Prins Constantijn, de eerste zoon van koningin Beatrix en prins Claus die in het huwelijk treedt, reed samen met zijn bruid in een open koets achter zes Gelderse paarden in het zonnetje van Paleis Noordeinde naar de kerk. Vaandeldragers vormden een kleurrijke entourage. Intussen was de kerk al volgestroomd met de circa 1400 genodigden voor de kerkelijke inzegening van het huwelijk, dat donderdag voor de burgerlijke stand was gesloten in het oude stadhuis van Den Haag aan de Javastraat.

Behalve hoge koninklijke en keizerlijke gasten zoals als prins Haakon van Noorwegen of prins Akishino van Japan, was er ook lagere adel die met een iets minder goede plaats in de kerk genoegen moesten nemen, zoals Freifrau Alexander von Friessen of Barones Egbert von Cramm.

Onder andere gasten in de Grote Kerk domineerden politici of voormalige politici, met als opvallende verschijning oud-minister Bram Peper van Binnenlandse Zaken. Samen met zijn echtgenote Neelie Kroes zat hij tussen de ministers Zalm (Financiën) en Hermans (Onderwijs) en Bas de Gaaij Fortman, de vroegere leider van de PPR.

De dienst in de ruime gotische kerk was sober van karakter, maar kreeg veel sfeer door de muziek van het Residentie Kamerkoor, het Residentie Bachorkest en de sopraan Johanette Zomer die werken van Schubert, Mozart en Vivaldi uitvoerden. Het Onze Vader werd door het koor gezongen op muziek van Stravinsky. En bij binnenkomst speelden twee trompettisten vanaf het orgel het Intrada van Gustav Holst.

Na de schriftlezing door minister Brinkhorst over God die het niet goed vond dat de mens alleen was en hem uit zijn rib een vrouw maakte, las kroonprins Willem-Alexander uit Johannes 15: ,,Dit gebied Ik u, dat gij elkander liefhebt.''

De preek van emeritus-predikant dominee Carel ter Linden, bij wie prins Constantijn catechisatie heeft gevolgd, had een sterk persoonlijk karakter. De voormalige Nederlands Hervormde predikant van de Kloosterker in Den Haag lijkt ook een belangrijke kandidaat voor de inzegening van het huwelijk van prins Willem-Alexander en Máxima Zorreguieta op 2 februari volgend jaar. Bij Ter Linden heeft de kroonprins belijdenis gedaan. De predikant citeerde zaterdag uit brieven van Laurentien en Constantijn. Een groot wonder, zo noemde Laurentien in een van die brieven haar relatie met Constantijn: ,,Twee mensen met eigen opvattingen en manieren van denken en handelen die samenkomen en samen verder willen gaan dat is toch een wonder?'' En over Constantijn: ,,Hij heeft mij echt leren vertrouwen in mijzelf en in hem.''

Over Laurentien schreef prins Constantijn: ,,Laurentien is de eerste vrouw voor wie ik wil vechten. Zij is de persoon die ik mis als ik het zelf niet meer aankan. Wij durven nu onze afhankelijkheid toe te geven.''

Dominee Ter Linden vroeg zich af of mensen misschien pas echt ruimte voor elkaar hebben als je toegeeft dat je elkaar nodig hebt: ,,Het is de kunst om een onvolmaakt mens te zijn.''

Bij het jawoord op het bankje, waar Constantijns overgrootouders koningin Wilhelmina en prins Hendrik honderd jaar geleden ook knielden, vocht prinses Laurentien zichtbaar tegen de tranen.

Tot een kus kwam het nog niet. Die werd bewaard voor op het balkon van Paleis Noordeinde, na een korte rijtoer door de stad. Daar juichte de toegestroomde menigte het paar en hun ouders toe. En daar werd minister Brinkhorst nog ingeschakeld om persoonlijk een van de bruidmeisjes uit een plantenbak te vissen.