Beloond geluid

Jaarlijks worden er tien tot vijftien radiodocumentaires door allerlei jury's beloond met een prijs. De afgelopen weken werden drie programma's gelauwerd: Het theater van het sentiment op Radio 2 kreeg de Zilveren Reissmicrofoon, VPRO-radioman Marten Minkema ontving in april op het festival Grenzeloos Geluid de eerste prijs voor zijn documentaire Een wereldrijk aan draden en KRO-verslaggeefster Helmi Slings kreeg onlangs op de conferentie van de International Association of Women in Radio and Television in Berlijn de IAWRT-award van de Verenigde Naties voor haar documentaires over illegale besnijdenissen in Nederland van meisjes van Somalische afkomst.

De Zilveren Reissmicrofoon voor Het theater van het sentiment, een uitzending waarin volgens de jury ,,op speelse wijze muzikale en persoonlijke herinneringen worden opgehaald aan dagen uit het verleden'', zal samen met de Zilveren Nipkowschijf, de prijs voor tv-programma's, op 31 mei worden uitgereikt.

De 32-jarige Marten Minkema houdt zich voor Radio 1 met wetenschap en nieuws bezig. Daarnaast werkt hij voor het 747AM-programma Wereldnet. Hij vindt het winnen van de Grenzeloos Geluid-prijs ,,hartstikke leuk''. Zijn documentaire – uitgezonden in 1999 in het inmiddels opgeheven programma Ongehoord maar via de website van de VPRO nog te beluisteren – gaat over het telegrafieweb dat Engeland ruim honderd jaar geleden had met de voormalige kolonies in Australië, India, Afrika en Noord- en Zuid-Amerika. In de telegrafiebunker in Porthcurno op de uiterste zuidpunt van Cornwall kwamen die kabels die nu nog half weggeroest op de bodem van de oceanen liggen, binnen. De jury prijst zijn verbaal talent, de suggestieve kracht van de met telegraafgerinkel, bonkende golven en het geluid van snijdende winden doorspekte documentaire.

Minkema: ,,Het geldbedrag van 2.500 gulden vind ik ook wel aardig.'' Van gedramatiseerde reportages moet hij niets hebben. ,,Al het geluid dat ik in mijn reportage over Engeland heb gemaakt is daar ook opgenomen. Ik heb wel eens in een nachtuitzending een volksopstandje uit 1870 na laten spelen. Ben achteraf blij dat dat 's nachts is uitgezonden. Met nabootsen moet je heel voorzichtig zijn.'' Hij is blij met de prijs. ,,Het streelt je ijdelheid en je krijgt een beetje waardering.''

Ook de 37-jarige Helmi Slings die voor het programma 1 op de middag werkt is tevreden met de VN-award die zij in de wacht sleepte en die voor het eerst werd toegekend aan een Nederlandse journaliste. ,,Ik kreeg een certificaat en een halve meter hoge sculptuur die hier nu op de redactie staat en waarmee ik op de terugreis uit Berlijn aardig moest slepen.''

Haar documentaire werd anderhalf jaar geleden uitgezonden en deed veel stof opwaaien. Zij onthulde dat in Nederland bij Somalische meisjes zonder verdoving thuis op de keukentafel illegale besnijdenissen werden uitgevoerd. Er werden Kamervragen over gesteld. De documentaire werd ook genomineerd voor de Zilveren Zebra, de jaarlijkse prijs van het Landelijk Bureau ter Bestrijding van Rassendiscriminatie, het Wereldmuseum en de ASN-bank. Ze eindigde als tweede en ontving duizend gulden.

Slings werkt vooral aan reportages waarin sociale misstanden aan de kaak worden gesteld. Over het toekennen van prijzen heeft zij niet echt een mening. ,,De waardering is meegenomen en als er straks goede voorlichtingscampagnes komen heb ik iets bereikt. Ik besefte later pas dat die prijs prestigieuzer was dan ik dacht omdat de BBC altijd de eerste prijs ontving. Nu kregen ze de tweede en derde prijs. Bij de ontvangst heb ik de buitenlandse journalisten opgeroepen in hun land op zoek te gaan naar illegale besnijdenissen. Als dat effect heeft is dat mooier dan een lintje.''