Kroontjespen 2.0

Als het aan het Zweedse bedrijf Anoto ligt, kan elektronische post straks ook met pen en papier worden verzonden. Men heeft er alleen wel speciale schrijfgerei voor nodig.

Soms zijn de digitale en de fysieke wereld maar moeilijk te verenigen. Documenten mogen dan op grote schaal digitaal verspreid worden, eigenlijk zijn ze pas (rechts-)geldig als er een geschreven handtekening onder staat. Met de computer een handtekening maken is lastig.

Er bestaan schrijftabletten die met een kabel aan de computer vastzitten, maar die zijn reuze onhandig en bovendien niet erg nauwkeurig. Verder kan met zo'n digitale handtekening makkelijk gefraudeerd worden.

Het Bossche bedrijf Ici heeft een elegante oplossing voor dit probleem bedacht: een pen met ingebouwde minicomputer die de biometrische karakteristieken van de handtekening vastlegt en draadloos naar een computer stuurt. De Smart Pen is speciaal ontwikkeld voor digitale transacties via Internet en het ondertekenen van digitale documenten en contracten.

Omdat meerdere karakteristieken worden gemeten, zoals de acceleratie in de X, Y en Z as, evenals de tijd waarop de handtekening is geplaatst, is fraude uitgesloten, zo verzekert directeur Sam Asseer van Ici Smartpen. ``Je kunt de uiterlijke karakteristieken van een handtekening vervalsen, maar niet zijn biometrische kenmerken.''

Het Zweedse bedrijf Anoto (naar het Latijnse annotare) gaat nog een stapje verder. De Smartpen van Ici kan door bewegingen vast te leggen tekst digitaal reproduceren. Dat kan de pen van Anoto ook, maar tevens kan de positie van de pen op het papier worden vastgesteld en dat biedt veel meer mogelijkheden. Zo kan de elektronische pen van de onderneming uit Lund zelfs worden gebruikt om handgeschreven tekst als e-mail of fax te versturen. Ook zouden met de pen voorgedrukte formulieren kunnen worden ingevuld, waarbij de informatie digitaal verwerkt wordt.

CMOS-SENSOR

Op het eerste gezicht verschilt de pen van Anoto niet van een luxe kroontjespen. Er zit zelfs een inkthouder in. Toch is de pen tevens uitgerust met een kleine digitale camera (een CMOS-sensor) die honderd maal per seconde een infraroodopname maakt van nauwelijks zichtbare patronen. Het papier dat in combinatie met de pen dient te worden gebruikt bestaat namelijk uit puntjes die met het blote oog nauwelijks te onderscheiden zijn. Ze hebben een diameter van een tiende millimeter en zijn bijeengebracht in vakjes van twee vierkante millimeter. Een vel papier bestaat uit een matrix van vakjes met elk 36 puntjes.

De exacte positie van de pen op het papier kan worden bepaald doordat niet alle vakjes gelijk zijn. De puntjes liggen niet precies langs een denkbeeldige X-Y as. Vakje h1 rechts onderaan het vel papier ziet er net even anders uit als vakje b6 linksboven. De vakjes kunnen worden gecombineerd met bijvoorbeeld meerkeuzevragen op een voorgedrukt formulier. Kruist men een vakje aan, dan weet de pen precies welk antwoord is gegeven.

Voor iedere toepassing wordt een ander patroon gebruikt. Anoto heeft patronen ontwikkeld met een totale omvang van 4,6 miljoen vierkante kilometer, ruim voldoende voor miljoenen vellen papier.

Net als bij de Smartpen worden ook de biometrische eigenschappen gemeten, zoals het tempo waarmee geschreven wordt, en de tijd dat de letters op het papier worden gezet. Verder heeft iedere pen een eigen identificatienummer dat gekoppeld kan worden aan bijvoorbeeld adresgegevens of een creditcardnummer. De pen stuurt al die gegevens via de ingebouwde Bluetooth-chip (Bluetooth is een standaard die elektronicafabrikanten zijn overeengekomen voor een draadlozeradiografische verbinding) naar een computer voor verwerking.

Door hokjes aan te kruisen op het papier, kunnen zelfs commando's naar de computer worden verstuurd als `Stuur tekst als fax' of `Stuur tekst als e-mail'. In het laatste geval wordt een plaatje van de tekst als bijlage verzonden. Vanwege de nauwkeurigheid wordt geen gebruik gemaakt van OCR (optical character recognition) om het handschrift in computertekst of ASCII om te zetten. OCR kan wel als de letters los van elkaar worden geschreven.

BOEKETJE

De pen van Anoto zal waarschijnlijk al dit jaar verkrijgbaar zijn voor circa 250 gulden. Een dummy was onlangs te zien bij Ericsson op vakbeurs CeBIT in Hannover. Het Zweedse telecombedrijf heeft niet alleen geld in Anoto geïnvesteerd, Ericsson brengt de pen ook als eerste op de markt.

Met name Aziatische landen hebben belangstelling voor de pen. Chinese en Japanse leestekens kunnen nu eenmaal moeilijk op het toetsenbord van de computer gereproduceerd worden en met de pen wordt de invoer van leestekens vereenvoudigd. Kranten zouden de door Anoto ontwikkelde patronen in advertenties kunnen verwerken. Vul in een advertentie van bloemist La Flor met de pen het adres in en het boeketje wordt automatisch verstuurd.