Kansloze Hague vecht met de stijl van de staatsman

De `strijdbus'van de Britse Conservatieve oppositieleider William Hague deed gisteren Dover aan. Hoofdthema was: illegale immigratie. Tijd voor het gezond verstand.

,,Welkom! Hier is de volgende premier van het Verenigd Koninkrijk!'' Zo wordt de Conservatieve oppositieleider William Hague dezer dagen ingehaald waar hij neerstrijkt. De opiniepeilingen vertellen misschien iets anders en na 7 juni zal hij mogelijk zelfs moeten vechten om zijn baan te houden. Maar als The Leader, zoals zijn entourage hem noemt, twijfelt, dan houdt hij het geheim achter droge humor, de Ring van Zelfvertrouwen en de stijl van een staatsman in spe waarmee hij door het land trekt.

Gisteren deed hij Dover aan in zijn Battle Bus, een blauw-geel gespoten touringcar vol antennes. Later bezocht hij Braintree in Essex per helikopter – www.conservatives.com op de flanken – en gepantserde Jaguar met Special Branche-agenten in zijn kielzog. Premier Tony Blair heeft er de afgelopen vier jaar een puinhoop van gemaakt, is steeds Hague's boodschap. De belastingen zijn stiekem verhoogd, de misdaad neemt toe, de pond verdwijnt, de asielopvang is een chaos en de Europese Unie dreigt het land over te nemen. Daarom is het tijd voor gezond verstand – common sense – en een stem op de Tories.

Dover is de belangrijkste veerhaven van het land. Dover is ook een heterogeen kiesdistrict met arbeiders en welgestelden, dat nu eens Labour, dan weer Conservatief stemt. In 1997 raakten de Tories Dover kwijt. Dit jaar hopen ze er opnieuw te winnen op een golf van lokale weerzin tegen de recordaantallen asielzoekers die er tijdelijk onderdak krijgen als ze hier voet aan wal zetten.

Een meerderheid van de Britten vindt dat het land vooral behoefte heeft aan betere scholen, ziekenhuizen en openbaar vervoer. In Dover probeerde Hague gisteren het accent van de campagne te verleggen naar asiel en immigratie, twee onderwerpen waar veel eilandbewoners zich ook zorgen over maken. Maar tegelijkertijd probeerde hij beschuldigingen te ontzenuwen dat zijn partij racistisch zou zijn, nadat John Townend, een Tory-parlementariër, had gezegd dat premier Blair de Britten een ,,ras van bastaards'' wilde maken.

Echte asielzoekers blijven welkom, aldus Hague in het door de Normandiërs van Willem de Veroveraar gebouwde stadhuis van Dover. Hij verwees naar een lange traditie van gastvrijheid aan Hugenoten, joden en Afrikanen op de vlucht voor Idi Amin. Maar ,,die traditie wordt nu bedreigd als nooit tevoren'', omdat ,,incompetentie en mismanagement onder Labour het misbruik van het asielsysteem in de hand werken''. Het Verenigd Koninkrijk is ,,het einddoel geworden van een gewelddadige, internationale handel in asielzoekers ter waarde van miljarden [ponden]'', zei Hague met een verwijzing naar de 58 Chinese illegale immigranten die vorig jaar dood in een Nederlandse vrachtwagen in Dover werden gevonden.

Een Conservatieve regering zal asielzoekers daarom opsluiten in speciale centra in afwachting van een extra spoedige behandeling van hun aanvraag, zo beloofde hij. Daarvan gaat een afschrikwekkende werking uit en het scheelt uitgaven. Vluchtelingen die via EU-landen als Frankrijk reizen zullen worden teruggestuurd. En uit sommige landen in Oost-Europa zullen helemaal geen vluchtelingen worden geaccepteerd, aldus Hague.

Premier Blair verweet Hague meteen van opportunisme. De Tories hebben Labour-voorstellen om het asielprobleem aan te pakken afgewezen en Hague stelt zelf bezuinigingen voor die ook de immigratiedienst zouden treffen, zei Blair. Charles Kennedy, leider van de Liberal Democrats, het `Britse D66', noemde Hague's voorstellen ,,een goedkope poging de krantenkoppen te halen'' en ,,onmenselijk'', omdat sommige asielbehandelingen meer dan een jaar kunnen duren, te lang om een gezin asielzoekers op te sluiten in ,,een concentratiekamp''.

Vluchtelingenorganisaties relativeren eveneens Hague's claims. Het Verenigd Koninkrijk neemt met 76.000 jaarlijkse aanvragen niet het hoogste aantal vluchtelingen van Europa op, zoals hij beweert. In absolute aantallen leiden Duitsland en Frankrijk het klassement, terwijl per hoofd van de bevolking zelfs negen Europese landen vorig jaar meer asielzoekers opnamen dan de Britten, aldus de VN-vluchtelingenorganisatie UNHCR.

Paul Watkins, Conservatief parlementariër in spe namens Dover, gelooft niettemin dat de duizend asielzoekers uit Irak, Koerdistan en Somalië die gemiddeld in zijn stad verblijven het lokale evenwicht verstoren. Dat bleek twee jaar geleden bij rellen tijdens een zomerkermis en het is sindsdien niet veel beter geworden. ,,Ze maken nog steeds ruzie met autochtonen en ook onderling'', zegt hij. ,,De huizenprijzen zijn gedaald en speculanten maken zich meester van pensions, maar als je er iets van zegt noemen ze je een racist.''

Een 65-jarige vrouw die met haar kleindochter naar Hague komt kijken, spreekt hem tegen. ,,Ik woon tussen de asielzoekers en ik heb weinig last van ze'', zegt ze. ,,Ja, ze maken wel eens herrie, maar dat is nu eenmaal hun cultuur. Elke keer als de Tories in Dover over vluchtelingen praten, kookt het debat over. Laat ze erover ophouden.''