Italianen lachen niet om Grunberg en Lanoye

Het Nederlands-Vlaamse offensief op de boekenbeurs van Turijn is nog geen instant-succes. Al haalde Anne Frank de voorpagina van La Stampa.

De Italiaanse campagne van twintig Nederlandse en Vlaamse literatoren gaat zijn vierde dag in. De eerste succesjes zijn geboekt. Een paar honderd bezoekers van de Turijnse boekenbeurs hebben door middel van openbare interviews kennis kunnen maken met diverse kinderboekenschrijvers en dichters, en met Arnold Grunberg en Tom Lanoye; de rechten voor De passievrucht van Karel Glastra van Loon zijn voor elf miljoen (lire) naar uitgeverij Fazi gegaan; en op de stand van de Stichting Frankfurter Buchmesse (SFB) worden dagelijks 50 tot 100 vertaalde Nederlandse boeken verkocht.

Het neemt allemaal niet weg dat de enige Nederlandstalige auteur die gisteren de voorpagina van het dagblad La Stampa haalde Anne Frank was, met een vertaling van de onlangs opgedoken dagboekbladen. En ook niet dat de publieke belangstelling voor grootheden als Claus en Nooteboom erg mager is: ze treden voor een man of vijftig op in een hoekje van het beursgebouw en worden ook niet erg geholpen door hun Italiaanse inleiders, die het liefst zichzelf horen praten. Ironisch genoeg is het juist Lulu Wang, een schrijfster die niet door de SFB maar door haar eigen uitgeverij (Il Saggiatore) is uitgenodigd, die een volle zaal en een handjevol cameraploegen trekt. Wang is in Italië met Il teatro delle ninfee (35 duizend ex. verkocht) een bestseller geworden, en verwacht veel van de nieuwe vertaling van de boekenweeknovelle die ze in 1999 voor de Bijenkorf schreef.

Volgens Rudi Wester, als directeur van het Literair Productiefonds een van de spelverdelers van Torino 2001, is het naïef om nu al spectaculaire resultaten te willen zien: ,,De positieve effecten van onze acties op de Londense boekenbeurs, twee jaar geleden, zijn ook pas in het afgelopen jaar merkbaar geworden.'' Tom Lanoye, van wie nog niets in het Italiaans is vertaald, is het met haar eens. ,,Dit soort initiatieven werkt met de spermatozoïdenmethode'', zei hij gisteren voorafgaand aan een forumdiscussie over humor onder de titel `Taarten in het gezicht'; ,,je schiet met heel veel, en dan blijft er altijd wel iets hangen.''

Het optreden van Lanoye, samen met Grunberg en twee Italiaanse humoristen, zal dat laatste niet bereikt hebben. Zowel om Lanoye, die een stuk uit zijn recente België-trilogie declameerde, als om Grunberg, die met een Duits accent een geestig hoofdstuk uit Figuranten (in Italië verschenen als Comparse) voorlas, werd door de Italianen niet eens geglimlacht.

De derde dag van de Fiera del Libro werd gisteravond laat afgesloten met een door 200 mensen bezocht `Gala di Poesia' waarop behalve door Willem van Toorn, Stefan Hertmans, Hugo Claus en een half dozijn Italiaanse dichters werd gelezen door Anna Enquist. Het was voor haar het begin van een promotietour voor de vertaling van Het meesterstuk die haar morgen zelfs in een sportprogramma op de Rai-televisie brengt. Enquist: ,,Van mijn taxi-chauffeur begreep ik dat ik geïnterviewd ga worden door de Italiaanse Mart Smeets; volgens hem ben ik de eerste schrijver die ooit voor dat programma is gevraagd.''