`Ik ga door zoals ik gepland heb'

`Ocean Warrior' moest de duurste Nederlandse film aller tijden worden, maar door problemen met de financiering werden de opnamen stopgezet. Volgens producent Bous de Jong kan de film toch nog worden gemaakt.

Halverwege het gesprek verwijst filmproducent Bous de Jong naar Apocalypse Now, de Vietnamfilm van Francis Ford Coppola. ,,Als je ziet hoe vaak die film tijdens het maken in elkaar is gestort, en wat voor prachtfilm dat toch nog is geworden.'' Identificeert De Jong zich met Coppola? ,,Dat niet, maar zo'n grote film maken is wel allejezus moeilijk.''

Bous de Jong weet er alles van. Hij is de man achter Ocean Warrior, de gestrande film over walvissenredder Paul Watson. Wat begon als `duurste Nederlandse film ooit' (budget: 135 miljoen gulden), veranderde het afgelopen jaar in `onwaarschijnlijkste Nederlandse film ooit'. Problemen met de financiering leidden tot steeds opnieuw uitstellen van de opnamen, half februari werd de productie stopgezet. Zijn mede-producent is er vandoor, zijn financier wil dat hij opstapt, crewleden hebben zijn faillissement aangevraagd en de nepwalvissen zijn door de transporteur in beslag genomen. Toch blijft De Jong geloven in Ocean Warrior.

De Jong: ,,Ik ga door met de film zoals ik het gepland heb. Mijn mede-producent Pieter Kroonenburg wil de boel laten klappen en dan met minder geld opnieuw beginnen, maar dat is een cowboy-mentaliteit die mij vreemd is. Ik kan geen faillissement aanvragen, want ik weet dat het ontbrekende geld binnenkort beschikbaar is.''

Dat ontbrekende geld moet komen van Coos Valley Entertainment, de filmtak van een Amerikaanse trust voor humanitaire doelen die 150 miljoen gulden beschikbaar stelt voor de productie van een tiental films. ,,De contracten zijn getekend. Natuurlijk duurt het langer dan ik had gehoopt, maar dit is een heel ander traject dan een banklening, het is een grillig proces.''

Over de oorzaak van alle elllende is De Jong duidelijk: het falen van emissiehuis MPC Capital, dat in plaats van de toegezegde 72 miljoen gulden `slechts' 37,5 miljoen wist los te praten bij particulieren die dankzij een gunstige fiscale regeling in een Nederlandse film wilden investeren. ,,MPC heeft ten onrechte volgehouden dat alles in orde was, daarom zijn wij te vroeg met de productie begonnen. Ik ga een schadeclaim bij ze neerleggen van zo'n veertig miljoen gulden. Ze zeggen dat ik met onbetrouwbare informatie kom, maar met dat soort laster maken ze de financiering moedwillig onmogelijk.''

Maandagmiddag dient een kort geding van De Jong tegen MPC, waarmee hij probeert te voorkomen dat hij die avond, op een bijeenkomst van investeerders, als beherend vennoot wordt weggestemd. Volgens De Jong heeft MPC daarvoor volmachten gevraagd van de investeerders, en weigert MPC het adressenbestand van de 2.300 investeerders over te dragen.

Mede-producent Pieter Kroonenburg heeft de zijde gekozen van MPC. ,,Toen de productie werd stopgezet is hij gevlucht naar Canada, waar hij woont. Hij wil de investeerders laten barsten en de film in Canada maken.'' De investeerders hoeven, zelfs bij een faillissement, volgens De Jong niet te vrezen voor hun inleg van 10.000 gulden of meer. ,,Als de belastingdienst het goedkeurt, en dat is vrijwel zeker, kunnen ze zelfs meer dan 10.000 gulden aftrekken van de belasting. Aanvankelijk was dat 7.000 gulden.''

Als MPC en Kroonenburg zo slecht zijn, waarom ging u dan met hen in zee?

,,Wat ik mezelf kwalijk neem is dat ik MPC heb geloofd, maar ik had geen reden om ze niet te vertrouwen. Dat Pieter een zwakke producent was, kon worden opgelost door er sterke mensen omheen te zetten.''

Zelf had u ook geen ervaring als speelfilmproducent. Waarom begon u aan zo'n enorm project?

,,Het ging me niet om de schaal, ik werd aangetrokken door het onderwerp en het scenario, dat had ik ook voor drie miljoen willen verfilmen. Ik vond het vreselijk dat MPC adverteerde met `grootste Nederlandse film ooit'. Groot is niet goed, zeker niet in Nederland. Ik durf te zeggen dat elke producent met MPC in de problemen was gekomen.''

Ocean Warrior is, samen met het Delta Lloyd Filmfonds van Leon de Winter, het negatieve boegbeeld van de c.v.-constructie, bedoeld om de Nederlandse film te stimuleren. Hebben die fiscale maatregelen de Nederlandse film geholpen?

,,Nee, de kosten van filmproductie in Nederland zijn alleen maar gestegen. In plaats van particulieren te bevoordelen kan de overheid veel beter producenten belonen voor uitgaven in Nederland, taxcredit in plaats van taxshelter. Net als Leon de Winter heb ik me verbaasd over de onmogelijke combinatie van banken, emissiehuizen en films. Ik zou er best samen met hem een film over willen maken.''