Wittgenstein

Bert Keizer heeft twee klachten over mijn bespreking van zijn boek over Wittgenstein in zijn ingezonden brief. (Boeken 11.5.01). Ten eerste zou ik een onbenulligheid over ethiek hebben aangetroffen die niet in zijn boek zou staan. Welnu, deze onbenulligheid staat op pagina 53: `Hoe ethische uitspraken dwingend kunnen zijn onderzoekt Wittgenstein niet. Dat ze absoluut dwingend zijn is zijn uitgangspunt, en als ze eenmaal die status hebben, dan is er geen plaats voor ze tussen de feitelijke beweringen.'

Ten tweede zou ik gezegd hebben dat Bert Keizer Wittgenstein nooit in het Duits gelezen heeft. Het ging mij evenwel niet om des Keizers Duits, whatever it's worth, maar om het feit dat hij blijkbaar niet wist dat er al jarenlang een gecombineerde uitgave van de Tractatus en de Philosophische Untersuchungen bestaat (sinds 1960 in het Duits, sinds 1961 in het Frans, sinds 1984 in een goedkope Duitse pocketuitgave. Hij schrijft namelijk op pagina 86 van zijn boek: `Wittgenstein wou zelf de FO en de Tractatus graag in één boek hebben uitgegeven, [...] Voorzover ik weet is nog nooit een uitgever op deze eenvoudige en betekenisvolle wens van Wittgenstein ingegaan.' Hij beweert dus iets, zonder de moeite te nemen dat bij een boekhandel of bibliotheek te verifiëren. Keizer dweept een beetje met Wittgenstein zonder zich er echt in te hebben verdiept.