Tussen spel en werkelijkheid

Sinds het succes van de website van The Blair Witch Project gaat iedere film gepaard met een `online marketing campagne'. Maar waar de gemiddelde filmsite bestaat uit wat obligate informatie over de makers, een paar foto's en een flauw spelletje, daar zet Steven Spielbergs A.I. een nieuwe standaard.

Toen de trailer voor A.I. (de afkorting staat voor artificial intelligence, kunstmatige intelligentie) vorige maand in de Amerikaanse bioscoop en op het net verscheen, kon de oplettende kijker bij de credits een vreemde omschrijving ontwaren: een zekere Jeanine Salla werd opgevoerd als `sentient machine therapist' (therapeut van machines met bewustzijn). Wanneer diezelfde oplettende kijker naar Sall zocht op het web, dan kwam hij terecht bij een AI-deskundige van Bangalore World University is verbonden. Bangalore World University bestaat niet.

Salla's homepage bleek het startpunt voor een ingenieus en gecompliceerd interactief spel dat intussen duizenden websurfers in de ban houdt. Het spel omvat meer dan vijftig verschillende sites. Deelnemers ontvangen mysterieuze faxen en e-mails, krijgen robots aan de telefoon, moeten ondoorzichtige aanwijzingen volgen, obscure referenties interpreteren en gekmakende puzzels oplossen.

Als je al die websites – variërend van knullige homepages tot uitgebreide databases – bekijkt, ontstaat langzaam maar zeker een beeld van waar het spel om draait. Het jaar is 2142 en intelligente robots (en levende huizen en denkende zeilboten) zijn een normaal onderdeel van de samenleving. Een kennis van Jeanine Salla, een zekere Evan Chan, is vermoord. Het doel van het spel lijkt – niets is hier eenduidig – uit te vinden wie die moord gepleegd heeft.

Om een voorbeeld te geven van het raffinement: in een raadsel moet je een regel uit een sonnet van Shakespeare herkennen en voltooien om verder te komen. In een volgende puzzel moet je de broncode van een webpagina bekijken om niet vast komen te zitten. En alsof dat nog niet genoeg is, worden er voortdurend nieuwe elementen toegevoegd. Niet alleen veranderen de websites om de haverklap van uiterlijk en inhoud, ook uit de `echte' wereld komen steeds nieuwe aanwijzingen. Zo werd er afgelopen week in The New York Times een advertentie voor de film geplaatst waarin een telefoonnummer zat verborgen. Als je dat nummer belt krijg je een antwoordapparaat dat weer naar een nieuwe site verwijst.

In feite is het raadsel zo ingewikkeld dat je het nauwelijks in je eentje kunt oplossen. Vandaar dat verschillende fans de handen ineen hebben geslagen en het spel collectief spelen. Op websites als Cloudmakers.org en For-evan.com verzamelen fans de laatste informatie en worden de ontwikkelingen van uur tot uur gevolgd.

Afgezien van de enorme hoeveelheid tijd en energie die de makers in het spel hebben gestoken, is het fraaie van deze online marketing dat het niets met traditionele marketing te maken heeft. Reclame voor de film is geheel afwezig, de naam Spielberg valt nergens. Sterker nog, de relatie met de film is volstrekt onduidelijk. Woordvoerders van Spielbergs productiemaatschappij weigeren zelfs maar het bestaan van het spel te erkennen. Maar intussen maakt al die geheimzinnigheid de nieuwsgierigheid naar de film natuurlijk alleen maar groter.

Trailer A.I (www.aimovie.com); J. Salla (www.bangaloreworldu-

in.co.nz) en Cloudmakers (www.cloudmakers.org)