Overheid schoot te kort inzake BSE

Het Franse ministerie van Landbouw is door de jaren heen ernstig tekortgeschoten in de aanpak van de BSE-crisis. Dat concludeert een commissie uit de Senaat die het beleid inzake BSE heeft onderzocht.

De vernietigende kritiek in het gisteren uitgebrachte rapport geldt vier achtereenvolgende ministers van Landbouw. De huidige minister, Jean Glavany, heeft de opstellers van het rapport van ,,een stuitende intellectuele oneerlijkheid'' beschuldigd. Behalve Frankrijk moeten ook ,,Brussel'' en Engeland het in het rapport ontgelden.

Dit najaar concludeerde een Britse commissie ook al dat achtereenvolgende Britse regeringen de risico's van BSE stelselmatig hebben onderschat. Volgens de Franse onderzoekscommissie moet de verspreiding van de gekkekoeienziekte in Frankrijk toegeschreven worden aan laks beleid van de overheid en niet aan bij voorbeeld frauduleuze import van besmette Britse dieren. Daar werd de ziekte voor het eerst eind jaren tachtig geconstateerd. In 1991 werd het eerste BSE-geval in Frankrijk aangetroffen. De kritiek concentreert zich op de periode vanaf 1994, waarin het ministerie van Landbouw ,,voortdurend geprobeerd heeft het treffen van voorzorgsmaatregelen tegen te houden of uit te stellen (...) omdat ze wetenschappelijk ongegrond waren''.

Zo verwierp, volgens de commissie, het ministerie in 1994 de later juist gebleken veronderstelling, dat de ziekte via consumptie van besmet vlees bij de mens een nieuwe vorm van de dodelijke ziekte Creutzfeld-Jakob kan veroorzaken. Officieel aangetoond werd dat verband pas in 1996, maar vermoedens in die richting bestonden al in 1990. In 1988 verboden de Britten runderen bij te voederen met diermeel. Het verbod werd in 1996 uitgebreid naar alle andere dieren, omdat kruisbesmetting van het voedsel was aangetoond. In Frankrijk werd een algeheel verbod op diermeel pas eind vorig jaar van kracht. ,,Alles wijst erop'' volgens het rapport, ,,dat kruisbesmetting niet als probleem werd gezien door het ministerie van Landbouw.'' De EU verbood diermeel een maand na Frankrijk. De commissie verwijt de ,,inerte'' Europese Commissie ,,de voedselveilgheid geofferd te hebben op het altaar van de vrije Europese markt''.

De kritiek geldt vier Franse ministers van Landbouw, van twee ,,rechtse'' en één ,,linkse'' regering, de huidige regering-Jospin. De zittende minister Jean Glavany acht het rapport het resultaat van ,,een politiek spelletje van het allerlaagste peil'', omdat senators van linkse partijen er niet bij betrokken zijn geweest. Volgens Glavany haalt het rapport ,,op beschamende wijze alles door elkaar'' en wemelt het van ,,volkomen kunstmatige theorieën''. Henri Nallet, minister van Landbouw van 1988 tot 2000, heeft gezegd dat de besluiten van de overheid ,,in de context van hun tijd'' gezien moeten worden.