Kunst voor doven wil meer subsidie hebben

Er moet op korte termijn een commissie worden ingesteld die de bestaande kunstfondsen adviseert welke kunstuitingen in de Nederlandse Gebarentaal in aanmerking komen voor subsidie. Dat vinden het Nederlands Fonds voor de Letteren, het Nederlands Literair Produktie- en Vertalingenfonds en het Fonds voor de Podiumkunsten, zo bleek gisteren op een studiedag. Omdat geschreven taal een afgeleide is van gesproken taal, hebben mensen die doof geboren zijn grote moeite om Nederlands te lezen. Gebarentaal kent een eigen grammatica en heeft weinig met het Nederlands te maken. Prelinguaal doven hebben zo vaak niet genoeg begrip van het Nederlands om te kunnen genieten van bijvoorbeeld Nederlandstalige romans. Ze kennen eigen cultuuruitingen, met name poëzie en theater in gebarentaal.

Op dit moment is er nog geen regeling voor zulke `gebarenkunst'. Op de officiële erkenning van de Nederlandse Gebarentaal als minderheidstaal hoeft niet te worden gewacht, aldus Sylvia Dornseiffer, directeur van het Fonds voor de Letteren en organisator van de dag:,,Kunst is nu eenmaal nooit standaard.''

Voorzitter van de Raad voor Cultuur Winnie Sorgdrager, die de studiedag opende, benadrukte dat er voor kunstuitingen in gebarentaal geen andere kwaliteitscriteria gelden dan voor welke andere kunstvorm dan ook. ,,De neiging bestaat immers om kunstuitingen van mensen met een handicap eerder tot kunst te verheffen.'' Voor de beoordeling is wel specialistische expertise vereist. Anne Baker, hoogleraar Nederlandse Gebarentaal aan de Universiteit van Amsterdam: ,,Je moet in elk geval weten wat de mogelijkheden zijn om de taal in te zetten voor literaire effecten.'' Volgens Alex de Ronde, hoofdredacteur van `onafhankelijk dovenblad' Woord & Gebaar, verdienen doven dat extra budget als een soort `Wiedergutmachung'. ,,Ik heb helemaal geen bezwaar tegen dat soort artistieke hulpverlening.'' Doven zelf zijn in het algemeen huiverig voor een te paternalistische houding van horende gezagsdragers. ,,We krijgen altijd pas geld als we als gehandicapten worden gezien'', aldus Johan Wesemann, directeur van het Nederlands Gebarencentrum. Maar De Ronde relativeert: ,,Dat Sorgdrager gebarentaalkunst net zo streng wil beoordelen als elke andere kunstuiting, vind ik pas gevaarlijk. Dat klinkt vriendelijk, maar het betekent in de praktijk gewoon dat je geen cent krijgt.''