`Kan iemand van zichzelf niet 2,4 hebben?'

Michel D'Hooghe, de aftredende voorzitter van de Belgische voetbalbond en preses van de medische commissie van de FIFA, durft niet te zweren dat een nandrolonwaarde van 2,4 niet lichaamseigen kan zijn. ,,Er is volop sprake van evolutie in onze studies.''

De Tsjechische professor Jiri Dvorák leidt voor de wereldvoetbalbond FIFA een onderzoek naar de endogene productie (aanmaak door het lichaam) van nandrolon. Zijn conclusies, die over enkele maanden bekend worden, kunnen gevolgen hebben voor de toegestane waarden bij controles op het gebruik van dope. Momenteel is de grens voor mannen vastgesteld op 2 nanogram per milliliter urine en voor vrouwen 5. Volgens Juventus zou bij de contra-expertise van Edgar Davids 2,35 nanogram zijn aangetroffen en Frank de Boer vernam eerder van de Europese voetbalunie UEFA dat de waarde bij hem is vastgesteld op 8,6.

De medische commissie van de FIFA boog zich maandag tijdens een vergadering in Zürich over nandrolonwaarden in het lichaam. Ter tafel kwam een rapport van dr. Martial Saugy over de aspecten van het spierversterkende middel. De laboratoriumspecialist van het Internationaal Olympisch Comité heeft evenals Dvorák zitting in een subcommissie voor dopingcontroles van de FIFA.

Volgens Michel D'Hooghe, de Belgische voorzitter van de medische commissie van de FIFA en medicus, experimenteert de FIFA intensief om de juiste grenzen van onder meer endogene productie van nandrolon te bepalen. Zolang alle studies nog niet zijn afgerond, meent hij dat ,,bescheidenheid en voorzichtigheid'' op zijn plaats zijn. ,,Er is nog volop sprake van evolutie.''

Kunt u iets meer vertellen over het onderzoek van professor Dvorák?

D'Hooghe: ,,Er is in het verleden een eerste studie geweest waaruit blijkt dat bij atleten een zeer kleine endogene productie kan bestaan. Daarna zijn de huidige toegestane waarden bepaald. Voor het onderzoek van Dvorák hebben zich in Zwitserland tientallen jongeren vrijwillig beschikbaar gesteld. We gaan zeker verder. Op dit moment durf ik niet te zweren dat iemand van zichzelf niet 2,4 of 2,5 zou kunnen hebben. Want dan gedraag ik me zo'n beetje als de paus die de dogma's verspreidt. Wetenschappelijk is dat gevaarlijk.''

Voorzitter Pound van het wereld anti-dopingbureau WADA zei deze week niet te geloven in toevalligheden wanneer verhoogde nandrolon-waarden worden ontdekt.

,,Daar geloof ik ook niet in. Maar er zijn wel uitzonderingen mogelijk. Dat heeft dr. Saugy ons nog eens duidelijk gemaakt. Ik noem u vijf hypotheses. Ten eerste: er bestaan voedingssupplementen die verrijkt zijn met nandrolon. Dat hoeft niet noodzakelijkerwijs op het etiket te staan. Ik weet van specialisten dat er meerdere van dit soort producten bestaan. Zij worden veel gefabriceerd in Amerika. Deze producten kunnen lage waarden veroorzaken. Pas op, ik zeg niet dat ik iemand hiermee vrijpleit. Dat is de taak van de disciplinaire commissie. Ten tweede: er kan sprake zijn van een besmetting wanneer een voedingssupplement op een lopende band is gemaakt waarop zich nog resten nandrolon bevinden van een vorige productie. Dit is een vrij theoretische benadering waar ik geen enkel voorbeeld van ken. Ten derde: de waarde van nandrolon kan zijn gedaald doordat de controle weken na toediening heeft plaatsgevonden. Ten vierde: een voedingssupplement stimuleert de aanmaak van nandrolon in het lichaam. Ten vijfde: het eten van vlees van niet gecastreerde varkens kan een verhoging van de nandrolonspiegel in het lichaam veroorzaken. De laatste twee hypotheses acht ik zeer onwaarschijnlijk, maar ik mag ze met mijn wetenschappelijke argwaan niet honderd procent uitsluiten.''

Vindt u het rechtvaardig dat bij lage waarden toch zwaar wordt gestraft en de sporter wordt beschuldigd van dopegebruik?

,,Het is niet aan mij om uit te maken of iemand bewust heeft gedrogeerd als de toegestane waarden zijn overschreden. Ik kan alleen vaststellen dat als sprake is van meer dan twee nanogram per milliliter er sprake moet zijn van exogene (van buitenaf) toevoeging van nandrolon. Dit is een medische, wetenschappelijke benadering. Verder kan ik slechts zeggen dat eer men juridische beslissingen neemt, men de eerder genoemde vijf hypotheses grondig moet bekijken. Qua sancties heeft de FIFA al baanbrekend werk gedaan. Een jaar geleden is op een congres gesteld: we trekken de maatregel in om na elke overtreding onmiddellijk twee jaar uitsluiting op te leggen. De rechter moet de kans krijgen elke zaak individueel te bekijken. Iemand die per ongeluk twee druppels efedrine te veel neemt, moet niet dezelfde straf krijgen als een sporter die zichzelf twintig spuiten testosteron heeft toegediend. De FIFA neemt in dit opzicht een andere houding aan dan veel sportbonden.''

Volgens Emile Vrijman, advocaat van Davids en dopingdeskundige, zijn de dopingregels van FIFA, UEFA en IOC slecht op elkaar afgestemd.

,,Ik ken deze Vrijman niet, maar hij zou zich beter moeten laten instrueren. Qua dopingbeleid laten we de wereld heel duidelijk zien wat we doen en waar we staan. Er is juist voortdurend overleg met de olympische beweging. We zijn samen zoekende. Dat bewijst de aanwezigheid van Saugy in onze commissie wel.''

Pound heeft aangedrongen op meer `out-of-competition controles' in het voetbal.

,,De FIFA is een van de organisaties die de meeste van dit soort controles uitvoert. Ik moet wel toegeven dat de voetbalwereld hiermee laat is begonnen. Pound is blijkbaar niet op de hoogte van de actualiteit. In de aanloop van Euro 2000 is bij meerdere ploegen buiten de wedstrijden om gecontroleerd. Speciale teams van UEFA of FIFA komen bij zo'n controle dan het trainingskamp binnenvallen. Er wordt gecontroleerd op klassieke middelen als hormonen en amfetaminen. We gaan dit intensiveren. Alles was tot op heden negatief.''