`Het live-gevoel is heilig'

Michael Franti, leider van het Amerikaanse Spearhead, wil met zijn funky muziek de wereld verbeteren en protesteert daarmee onder meer tegen de doodstraf. Vanavond treedt de groep op in een uitverkocht Paradiso.

Een beetje als het indiaantje Hiawatha zit Michael Franti er bij, met zijn haar in twee koddige staartjes. De muziek van zijn groep Spearhead is er niet minder serieus om. Franti stelt zich nog steeds ten doel de wereld te verbeteren met funky muziek. Na het in rap- en popkringen hoog aangeslagen album Home (1994) zijn Michael Franti & Spearhead nu terug met Stay Human. De nummers zijn met elkaar verbonden door commentaarfragmenten van een imaginair radiostation, dat de ontwikkelingen rond de voltrekking van een doodvonnis volgt. Acteur Woody Harrelson speelt de hardvochtige gouverneur, die geen gratie verleent aan een ten onrechte ter dood veroordeelde vrouw. De muziek is over de hele linie ijzersterk.

,,Nadat ik de zakelijke banden met mijn vorige platenlabel had verbroken, voelde ik me voor het eerst sinds lang weer vrij'', zegt Michael Franti. ,,Ik stelde me voor dat ik een album ging maken waarop ik mijn muzikale voorkeuren en maatschappelijke ideëen zou uiten, alsof het mijn laatste plaat zou zijn. Muziek met soul is de rode draad in mijn leven. Ik hou van artiesten die soulmuziek gebruikten voor onderwerpen die elders niet aan bod kwamen. Sly Stone, Stevie Wonder, zelfs Bob Marley was een soort soulzanger.''

Michael Franti volgt ook de ontwikkelingen in de hedendaagse hiphop op de voet. ,,Mijn interesse ging altijd naar beats en samples. De tragiek van de huidige hiphopcultuur is dat artistieke vooruitgang ondergeschikt is geworden aan winstbejag. Een rapper die vindt dat hij tien miljoen cd's moet verkopen om Will Smith te overtreffen, geeft geen hoge prioriteit aan de diepgang van zijn teksten. Songs over bitches voldoen niet aan mijn idee van een verantwoorde raptekst. Die commerciële hiphopwereld heb ik achter me gelaten, er bestaat immers een substantiële underground-beweging die wèl geïnteresseerd is in teksten uit de echte wereld. Zulke hiphop-poëzie is nog altijd nauw verbonden met graffiti en andere niet-commerciële kunstuitingen.''

Zijn werkwijze bij de productie van Stay Human kwam overeen met de manier waarop Marvin Gaye zo'n klus aangepakt zou hebben, zegt Franti. ,,Met zes muzikanten en de nodige overdubtechniek kon ik suggereren dat een heel symfonieorkest meespeelde. De songs hebben we in verschillende versies opgenomen. Ik heb gekozen voor nummers die samen een verhaal vertelden. Een retro-plaat is het niet geworden, want de muziek dient als een min of meer tijdloze achtergrond voor een verhaal dat alleen in het hier en nu plaats kan vinden.''

Franti's protest tegen de doodstraf is gebaseerd op ware incidenten. ,,De teksten die mijn vriend Woody Harrelson leest, zijn geënt op wat ik gezagsdragers hoorde zeggen over de doodstraf. Soms slaat men elkaar met de meest extreme argumenten om de oren. Een politicus moet om stemmen te winnen zich voordoen als een ijzervreter die de misdaad hard aanpakt. ,,In een staat als Texas zie je dat het aantal voltrekkingen van doodvonnissen toeneemt naarmate de verkiezingen naderen. Ik heb me altijd gerealiseerd dat ik die onschuldig veroordeelde pechvogel op death row zou kunnen zijn. Ik woon in een extreem gewelddadig land en in mijn omgeving is er in elke wijk wel een straathoek waar recentelijk iemand is neergeschoten. Deze cd is bedoeld om mijn woede en mijn frustratie over dat onrecht naar buiten te brengen.''

Morgen speelt Spearhead in een uitverkocht Paradiso. Over Pinkpop, waar Spearhead op 2 juni optreedt, zegt hij: ,,Ik hou er niet van om alleen met een deejay of een beatbox te werken, want het live-gevoel is heilig voor mij. Een festivaloptreden is voor mij de ideale manier om te kijken wat er leeft onder het publiek. Het stoort mij niet, dat blanke Amerikaanse rockgroepen er de laatste tijd met de verworvenheden van de zwarte rapcultuur vandoor zijn gegaan. Ik kan van elke artiest iets leren, zelfs van Limp Bizkit.''

Stay Human, Michael Franti & Spearhead op Labels. Concert: 18/5 Paradiso, Amsterdam (uitv.), 2/6 Pinkpop, Landgraaf. Inl.: www.stayhuman.org. Het Paradisoconcert is rechtstreeks te volgen via www.fabchannel.com