Nachtmerrie voor Lyonnais

Crédit Lyonnais, de voormalige Franse staatsbank, hangt een boete van miljarden dollars boven het hoofd. Tien jaar geleden nam de bank op slinkse wijze en in strijd met Amerikaanse wetgeving een verzekeringsbedrijf in Californië over. Uiteindelijk zal de Franse belastingbetaler voor de schade opdraaien.

Als het moet, zo heeft een betrokkene aan het dagblad Le Monde toevertrouwd, belt de Franse president Jacques Chirac met zijn Amerikaanse collega George Bush. Dan moet het toch in orde komen, wilde hij maar zeggen.

Wie weet. Maar vooralsnog ziet het er niet naar uit dat de zoveelste affaire rondom de Franse bank Crédit Lyonnais zomaar even uit de wereld geholpen kan worden, zelfs niet op het allerhoogste niveau. Daarvoor is de wereld al te veel op de hoogte van de details.

Die zijn alarmerend, voor de Franse belastingbetaler met name. De Amerikaanse staat Californië dreigt een rechtszaak te beginnen tegen de voormalige Franse staatsbank wegens onwettige overname, in 1991, van het failliete verzekeringsbedrijf Executive Life Insurance.

De boete zal naar verluidt ,,substantieel'' zijn, dan wel in de miljarden dollars lopen. De Franse staat heeft nog altijd een belang van 9,6 procent in de bank, die na talloze affaires, een bijna-bankroet en buitensporige overheidssteun, in juli 1999 geprivatiseerd werd. In 1995 heeft de Franse staat de afwikkeling van de financiële en juridische nasleep van de ,,oude'' Crédit Lyonnais-affaires gedelegeerd aan de CDR (Consortium de Réalisation). Ook de CDR, een publieke organisatie, dreigt nu in de beklaagdenbank terecht te komen en daarmee de Franse overheid. Niet in de laatste plaats dankzij de CDR maakte de bank vorig jaar zowaar een nettowinst van 701 miljoen euro.

Volgens de Amerikaanse aanklager Jeffrey Isaacs is de winst van vandaag echter mede te danken aan ,,frauduleus'' handelen in het verleden, toen Crédit Lyonnais via een omweg en met behulp van de Franse miljardair François Pinault en zijn bedrijf Artemis de failliete verzekeraar Executive Life Insurance overnam.

De overname was zeer gunstig omdat er een grote portefeuille polissen mee gemoeid was, ondanks het faillissement. Banken in Californië mochten tot 1999 niet meer dan een belang van 25 procent in andere bedrijven hebben. Isaacs heeft sterke aanwijzingen, dat Crédit Lyonnais goed op de hoogte was van dat verbod en bewust een constructie heeft bedacht om het te omzeilen.

Naar vorige week bekend werd, heeft hij de bank eind vorige maand laten weten de zaak begin volgende maand te willen voorleggen aan een zogeheten ,,grand jury'', een lekengezelschap dat beslist of er strafvervolging ingesteld moet worden.

Frankrijk beseft sinds vorige week hoe groot het risico is dat het daar van komt – eindelijk. Een eerdere aanklacht deden de Franse autoriteiten nog af als ,,onzin'': een Franse bank was toch zeker geen misdaadsyndicaat? Nu zijn ze in staat van grote paraatheid, zo niet van paniek. Hun hoop is, gezien de betrokkenheid van de Franse overheid, de kwestie een politiek karakter te kunnen geven en via diplomatieke weg alle verdachtmakingen weg te kunnen masseren. Vandaar de opmerking over president Chirac, die wel even naar de telefoon zal grijpen. Maar of die vermaledijde Amerikanen gevoelig zullen blijken voor die hoogst Franse ,,oplossing'', is een bange vraag.

Voor alle zekerheid heeft Frankrijk een Amerikaanse advocaat in de arm genoemen, Benjamin Civiletti, voormalig minister van Justitie onder president Carter. Zelfs een lid van de Franse juridische staf die zich met de zaak bezighoudt ziet, in Le Monde, weinig aanleiding voor optimisme: ,,Anders dan (men) hoopt, gaat het niet om een politieke affaire, maar simpelweg om veel poen.''

Een mogelijke uitweg uit de nachtmerrie in staat van beschuldiging gesteld te worden, is dat Crédit Lyonnais en de CDR overgaan tot een gedeeltelijk mea culpa, en stille onderhandelingen openen over de boete.

Ook dit scenario voorziet in een telefoontje van Chirac, trouwens.