Josef Stalin als grappenmaker

De nieuwste film van de Russische regisseur Aleksandr Sokoerov is een boertige komedie over de laatste dagen van het leven van Sovjet-leider Vladimir Iljits Lenin.

,,Wie is die grappige man?'', vraagt de ernstig zieke Lenin aan zijn echtgenote Nadia, wanneer hij op zijn buiten bezoek heeft gekregen van de nieuwe partijsecretaris Josef Stalin. Na in Moloch Hitler te hebben geportretteerd als de schurk in een horrorfilm, schetst de Russische regisseur Aleksandr Sokoerov in Taurus de laatste dagen van Lenin als een boertige komedie met Tsjechoviaanse ondertonen. Met behoud van zijn mistige, etherische filmstijl heeft Sokoerov zijn meest toegankelijke film gemaakt, met een onverwacht gevoel voor absurde humor.

Daarentegen komt een andere stamgast van het festival van Cannes, Nanni Moretti, ongebruikelijk serieus uit de hoek in La stanza del figlio (De kamer van de zoon). De Italiaanse Woody Allen speelt er zelf de hoofdrol in van een psychoanalyticus, die verslaafd is aan sport.

Het eerste half uur lijkt het weer zo'n van zelfspot vervulde satire te worden, maar dan neemt de film door een tragisch ongeval een melodramatische wending. Moretti stuurt zijn patiënten naar huis, omdat hij er met zijn hoofd niet meer bij is.

In een prachtig bedacht slot lijkt het toch nog een klein beetje goed te komen. In La stanza del figlio, in Italië nu al Moretti's grootste succes tot nu toe, betoont hij zich een rijpe filmer met groot inzicht in het menselijk tekort, die toch nooit gaat preken of zeuren.

De thematische trends in dit festivalprogramma zijn rouwverwerking – al drie keer zag ik deze week een kist dichtgeschroefd worden – en Franse films over theateracteurs. Na De Oliveira's Je rentre à la maison (nog steeds de grootste favoriet voor de Gouden Palm), Catherine Corsini's La répétition is Jacques Rivette's Va savoir de derde film in competitie over de spanning tussen werk en privéleven van toneelspelers.

De film van Rivette heeft het fraaist geconstrueerde scenario, waarin twee rivalen van een Pirandello-diva een duel uitvechten. Allebei worden ze vaak in een privé-bibliotheek gefilmd, de ene gewijd aan Heidegger, de ander aan Goldoni. Goldoni wint het duel, maar in een elegante theatrale pirouette geldt ook in deze film, de meest publieksvriendelijke Rivette sinds lang: eind goed, al goed.