House voor oudjes

Soms lijkt de publieke omroep een wankele bejaarde die houselessen neemt. Als de trend allang voorbij is, heeft hij gehoord dat hij dat moet doen om jong te zijn. Met potsierlijk resultaat. Dat is de tragedie van jongerenomroep BNN.

Jaloers kijken de tv-bazen naar het succes bij jongeren van de commerciële zenders. Ze proberen de formules te kopiëren of op te kopen. Maar zodra ze er zelf met hun vingers aan komen, is het spontane eraf. Vorige week werd het jongerenprogramma BNN ik in beeld geruisloos van het scherm getrokken. Hier moesten vijf jongere deelnemers proberen door zelf gemaakte filmpjes beroemd te worden. De kijkers mochten via internet stemmen wie ze het leukst vonden. Want ja, roem om niks spreekt jongeren aan.

De commerciële jongerenomroep Yorin zou zo'n project zo goedkoop mogelijk aanpakken. De filmpjes van de deelnemers zouden prompt worden uitgezonden. De kijkcijfers hoeven niet zo hoog te zijn om uit de kosten te komen en een succes is meegenomen. Maar de publieke omroepers zijn als Sovjetleiders die de winst precies van tevoren willen bepalen. Dus moesten de deelnemers doen wat de programmaleiders zeiden. Geen sprake van spontane productietjes. Petra had in een mooie jurk een zangnummer met Marco Bakker gemaakt. De leiding schrapte het item. Marco Bakker is namelijk oud en grijs en dat kan niet. Past niet bij de jongerenomroep. Bovendien was zijn naam besmet door die dodelijke aanrijding onder invloed. Zo werden de ideeën van de jongere deelnemers stuk voor stuk afgeschoten. Regisseurs controleerden al hun gangen maar het hielp de kijkcijfers niet.

Deelnemers moesten voor hun eigen promotie zorgen door volgens de methode Bart de Graaff studio's te bestormen of bekende Nederlanders lastig te vallen. Waarom niet het Journaal binnendringen en middenin het programma ,,Ben ik in Beeld'' roepen. Dan zouden alle kijkertjes meteen op BNN afstemmen. Maar zo hoerig wilden de deelnemers niet zijn. Een deelnemer probeerde nog bij het SBS-programma Big Diet binnen te dringen. Maar eenmaal aangekomen, ontdekte hij een groot hek en daar kwam hij niet overheen.

Het is me nog steeds niet duidelijk wat het uit de Veronica-boedel afkomstige BNN aan het bestel toevoegt. Presentator Jeroen Pauw, overgenomen van het commerciële RTL4, maakt programma's voor BNN die elke andere publieke omroep had kunnen uitzenden. In de nieuwe opzet moet hij opkrabbelen om de sterstatus uit zijn RTL-tijd terug te krijgen. Het voormalige RTL-soapsterretje Katja Schuurman probeert de mooi meeknikkende journaliste te spelen in BNN's Katja z.k.m.. Ze gaat de straat op om bij anderen antwoord te zoeken op de vraag ,,Wie ben ik en waar sta ik voor?''

Het trekken van tieners is moeilijk. De meesten zijn niet geïnteresseerd in politieke of maatschappelijke programma's. Sport, muziek, films en celebrities scoren. Starmaker, Yorin's opleiding van een groep jongeren om een hit te maken, is populair. De publieke zenders kunnen hun gesubsidieerde missie verloochenen door platter te worden maar de commerciële bukt altijd dieper. Als jongeren ouder worden, krijgen ze meer belangstelling voor de wereld om hen heen. Het gebrek aan maatschappelijk engagement geldt overigens voor alle leeftijden en dat gaat met golven op en neer. De maatschappelijke belangstelling groeit als het economisch slechter gaat en dan kan de publieke omroep meteen aan de vraag voldoen.

Inmiddels heeft de publieke omroep een knekelveld van kopieën van commerciële successen. Froland was de overgeproduceerde opvolger van Veronica's grappige Live Opgenomen. De TV-kapper, een reality soap van kappersgesprekken, moest sneuvelen. Barend en Van Dorp mogen blij zijn dat ze nooit voor de verleiding zijn bezweken om bij een publieke zender te gaan. Hun gevarieerde talkshow zou meteen door de omroepbureaucratie in de grond zijn geboord. Ik hou mijn hart vast voor wat de publieke omroep er 's avonds tegenover gaat zetten.