Dans op het plein van de armoedzaaiers

Het rondreizend dansspektakel de Danskaravaan is vier dagen lang in Rotterdam. Er zijn dansvormen uit alle culturen te zien en vooral te beoefenen.

,,We willen de mensen naar buiten halen'', zegt Constance van Duinen, programmeur van het dansspektakel de Danskaravaan. Met een echte, ouderwetse dansspiegeltent de wijken intrekken. Dans naar de mensen toebrengen, dat was het oorspronkelijke idee van Van Duinen en mede-initiatiefnemer Helma Klooss, beiden van het Haags cultureel centrum Koorenhuis. In 1998 organiseerden Van Duinen en Klooss voor het 750-jarig jubileum van de stad Den Haag de Danskaravaan, een rondtrekkend spektakel met dans uit verschillende culturen, workshops en muziek, waarbij het publiek nadrukkelijk werd uitgenodigd om mee te dansen. De spiegeltent stond op maar liefst acht verschillende plekken in de stad, en is sindsdien een jaarlijks terugkerend verschijnsel geworden. Dit jaar is het evenement verplaatst naar Rotterdam, als onderdeel van het programma van Rotterdam 2001.

Vanaf vanavond zijn er in `De Parel van Vuren', zoals de spiegeltent heet, op het Heemraadsplein vier dagen lang zeer uiteenlopende dansvormen te zien en te beoefenen. Elke avond heeft een ander thema, te beginnen met breakdance, dan Caraïbische salsa en Afrikaanse dans op zaterdag. De hele zondag is gewijd aan de Marokkaanse dans. Die noemers zijn ruim opgevat: bij Afrikaanse dans hoort onder meer een workshop capoeira en speelt de Kaapverdische dans een grote rol, en naast breakdance is er ook `black jazz'. ,,Dat is een vorm van jazzdans die sterk is beïnvloed door de acrobatische tapdance van de Amerikaanse Nicholas Brothers, uit de jaren dertig van de vorige eeuw, en verder vermengd is met Afrikaanse en van de straat opgepikte elementen'', vertelt Van Duinen, die zelf een tapdance-achtergrond heeft en beeldend kunstenaar is.

Het programma van de Danskaravaan is voor Rotterdam speciaal op de stad toegespitst. ,,We hebben naar de bevolkingssamenstelling gekeken, statistieken erbij gepakt'', aldus Van Duinen. ,,Er wonen hier grote groepen Turken en Marokkanen, mede daarom hebben we gekozen voor een dag met Marokkaanse dans. Een andere reden was dat we Radia Elhachioui tegenkwamen. Radia is een van de weinige professionele Marokkaanse danseressen in Nederland, en de enige die dansvormen uit heel Marokko beheerst. Ze wil in Nederland de Marokkanen ook hun eigen cultuur laten zien. Veel mensen weten niet eens dat dat bij hun cultuur hoort, of kennen alleen de dansen uit hun geboortestreek.'' Radia treedt solo op en met haar groep, Guahara, die overigens volledig uit niet-Marokkaanse vrouwen bestaat. ,,Ze krijgt het niet voor elkaar om Marokkaanse vrouwen te laten optreden'', vertelt Van Duinen. ,, De meeste Marokkanen hier komen uit het Rifgebergte, en daar is het verboden voor vrouwen om voor mannen te dansen.''

Om die reden is de zondagmiddag van de Danskaravaan alleen voor vrouwen toegankelijk (en voor kinderen onder begeleiding). Ook zal er dan geen alcohol worden geschonken. In Den Haag lukte het destijds niet een dergelijke middag te organiseren; ze hadden geen ingang in de Marokkaanse gemeenschap. Van Duinen hoopt dat er dankzij Radia, die zeer bekend is binnen die gemeenschap, nu ook veel Marokkaanse vrouwen buitenshuis zullen komen dansen. Want in Delfshaven, waar de spiegeltent is opgesteld en waar ook Van Duinen woont, heerst niet echt een open danscultuur. ,,Het gebeurt allemaal op zolders, binnenshuis.''

Een andere belangrijke bevolkingsgroep uit Delfshaven die in de Danskaravaan goed is vertegenwoordigd, is de gemeenschap Kaapverdianen. Van Duinen: ,,Die hebben zelfs een heel speciale band met het Heemraadsplein. In de jaren zestig en zeventig waren er veel pensions rond het plein, waar Kaapverdiaanse immigranten onderdak vonden. Het is een plek met romantische associaties: ze verzamelden zich altijd op dat plein, hielpen elkaar aan werk. Dat laatste zal het plein wel zijn speciale Kaapverdiaanse naam hebben opgeleverd: prazinha de quebrod, het plein van de armoedzaaiers.

Door de toegangsprijzen zeer laag te houden – vijf gulden – en door dansers te programmeren uit landen die in de buurt zijn vertegenwoordigd, en zo in te spelen op een zekere heimwee of nostalgie, hopen Van Duinen en Klooss een publiek te trekken dat gewoonlijk misschien geen geld voor dans (over) heeft. De fraaie spiegeltent zelf zal daarbij ongetwijfeld ook een belangrijke rol spelen. Met zijn glas-in-lood, echt tentdoek, houten onderdelen en, inderdaad, veel spiegels, is het in al zijn eenvoud een uitnodigende locatie. Van Duinen: ,,Er is een cirkelvormige dansvloer met één rij houten bankjes eromheen. Je springt dus makkelijk op om mee te doen. Sommige dansen hebben intimiteit nodig, en die komen goed tot hun recht in zo'n tent. En als toeschouwer ben je haast onderdeel van een optreden, je vóelt ze dansen, en krijgt er dus zelf ook zin in.''

De Danskaravaan, 17 t/m 20 mei op het Heemraadsplein in Rotterdam. Inlichtingen en kaarten: (010) 2818336 of aan de tent.