CPB ziet nadelen in plannen met WAO

De plannen van de commissie-Donner over de WAO zullen maar een beperkt effect hebben op het aantal arbeidsongeschikten. Uit een analyse van het Centraal Planbureau blijkt dat de plannen een aanzuigende werking kunnen hebben.

Het effect van nieuwe maatregelen worden voor een belangrijk deel tenietgedaan, doordat er goede bestaande regelingen worden afgeschaft, aldus het CPB.

De commissie-Donner komt over enkele weken met een advies over de beperking van het aantal arbeidsongeschikten, waarvan er nu zo'n 950.000 zijn. De hoofdlijnen van het advies zijn al duidelijk. In een nieuw WAO-stelsel zouden alleen mensen die echt niet meer kunnen werken een WAO-uitkering moeten krijgen. Deze `permanente' arbeidsongeschikten zouden 70 procent van het laatstverdiende loon moeten krijgen.

Gedeeltelijk arbeidsongeschikten of werknemers met een ziekte van voorbijgaande aard vallen terug op een WW-uitkering en later op de bijstand.

Het CPB zet veel kanttekeningen bij deze voorstellen. De uitkering van 70 procent van het laatstverdiende loon betekent een gemiddeld hogere uitkering dan nu, omdat de uitkering nu nog leeftijdsafhankelijk is. Dit maakt de regeling dus aantrekkelijker. De vakbonden dringen overigens aan op een verhoging van de uitkering voor permanente WAO'ers naar 75 of 80 procent.

Van groot belang is hoe strikt het onderscheid tussen volledig en gedeeltelijk arbeidsongeschikten wordt gemaakt, aldus het planbureau. Van de eerste regeling zal een grote aanzuigende werking uitgaan: zieke werknemers zullen alles doen om daar in te komen, omdat ze dan nog een redelijk hoge uitkering krijgen. Op dit moment worden zieke werknemers volgens deskundigen en politieke partijen te gemakkelijk volledig afgekeurd.

Daarnaast is het de vraag of de gedeeltelijk arbeidsongeschikten aan het werk komen.

Het is onzeker of werknemers en werkgevers gebruik zullen maken van maatregelen die dit ten doel hebben. De commissie-Donner wil werkgevers het recht geven in de eerste twee jaar een lager loon te betalen, als een werknemer niet meewerkt aan zijn herstel. Een werkgever mag een werknemer ook verplichten tijdelijk ander, lichter werk te verrichten. En de werkgever krijgt inzicht in de medische dossiers.

Het CPB stelt hiertegenover dat als andere maatregelen verdwijnen, het effect hiervan voor een deel tenietwordtgedaan.

    • Herman Staal