Brits plan voor minder sancties Irak

Groot-Brittannië heeft gisteren voorgesteld het embargo van de Verenigde Naties op de levering van civiele goederen aan Irak op te heffen, maar het verbod op de invoer van militaire goederen te verscherpen.

Het voorstel, dat volgende week aan de Veiligheidsraad van de VN wordt gepresenteerd, komt drie maanden na de aankondiging van Londen dat het zich temidden van groeiende internationale kritiek op het huidige sanctieregime ging bezinnen op zogeheten `slimme sancties'. Dat Irak ermee instemt is zeer onwaarschijnlijk. De regering van president Saddam Hussein wil de vrije beschikking terug over zijn inkomsten uit de olie-export, en daarin voorziet het Britse voorstel uitdrukkelijk niet.

De Britten hebben het voorstel opgesteld in nauwe samenspraak met de Amerikaanse regering. Een Russische woordvoerder liet meteen weten niet onder de indruk te zijn van het plan. Rusland, dat vetorecht heeft in de Veiligheidsraad, ijvert samen met Frankrijk en Chinavoor versoepeling van de in 1990 afgekondigde sancties omdat deze eigenlijk alleen de Iraakse burgers zouden treffen.

Volgens het Britse plan mag alles voortaan Irak in, behalve materiaal dat staat op een VN-lijst van militaire of dual use goederen. Ook zouden commerciële vluchten van en naar Irak weer worden toegestaan – die de facto al zijn hervat – op voorwaarde dat deze bij vertrek worden geïnspecteerd – wat nu niet gebeurt. Tegelijkertijd zou Iraks vermogen om massa-vernietigingswapens te ontwikkelen worden beperkt door verscherpte controles aan de grenzen op de invoer van verboden waar en door het afsnijden van Iraks illegale inkomsten uit de nu vrijwel ongehinderde smokkel van Iraakse olie en uit illegale toeslagen op olie- en andere contracten.

Krachtens het huidige olie-voor-voedselprogramma mag Irak onbeperkt olie exporteren voor de aanschaf van humanitaire goederen, een en ander onder scherpe controle van de VN. Het nieuwe systeem handhaaft de controles over de Iraakse inkomsten en uitgaven, maar beoogt de levering van civiele goederen aanzienlijk te versnellen.