`Onethische ondernemer bij rechter'

Ondernemingen die niet maatschappelijk verantwoord ondernemen, kunnen in Nederland juridisch worden aangepakt. Dat standpunt verdedigt B. Steins Bisschop vandaag in zijn oratie.

,,Bestuurders van ondernemingen moeten er rekening mee houden dat beleid dat in strijd is met het maatschappelijk verantwoord ondernemen, juridisch kan worden aangepakt'', aldus Steins Bisschop in een toelichting. Steins Bisschop werkt als advocaat bij het adviesbureau KPMG en aanvaardt vandaag een deeltijdbetrekking als hoogleraar aan de universiteit van Nyenrode. Hij doet zijn uitspraak op grond van een inventarisatie van bedrijfscodes, Nederlandse wetgeving en internationale regelingen.

Steins Bisschop constateert dat veel ondernemingen internationale gedragscodes onderschrijven van bijvoorbeeld de OESO (Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling) of de internationale Kamers van Koophandel. In deze codes staat expliciet vermeld dat deze juridisch niet bindend zijn. ,,Maar dat betekent niet dat bedrijven deze codes juridisch kunnen negeren.''

Voor het afdwingen van maatschappelijk verantwoord ondernemen ziet Steins Bisschop onder meer mogelijkheden in enquêteprocedures bij de Ondernemingskamer en een ,,brede toepassing van het begrip wanbeleid''. ,,Handelen in strijd met de maatschappelijke belangen zou in dit kader door aandeelhouders aan de orde kunnen worden gesteld.''

In het Nederlandse burgerlijk wetboek biedt zijns inziens de eis van redelijkheid en billijkheid aanknopingspunten voor het aanvechten van beleid van het bestuur van een onderneming dat niet maatschappelijk verantwoord is. Als over een bepaalde handelwijze internationale (ondernemers)verdragen bestaan, staan belanghebbenden juridisch extra sterk. Ook ondernemingen die deze verdragen niet hebben ondertekend zouden daaraan volgens Steins Bisschop kunnen worden gehouden met een beroep op de redelijkheid en bilijkheid. Behalve aandeelhouders zouden volgens Steins Bisschop ook werknemers en lobbygroepen procedures kunnen aanspannen.