Jordi blijft altijd de zoon van Cruijff

Vanavond kan Jordi Cruijff met het Spaanse Aláves in de voetsporen treden van zijn beroemde vader door in de UEFA-Cupfinale Liverpool te verslaan. Opnieuw maakt een voetballer furore met het rugnummer 14.

Johan Cruijff had met Ajax al drie Europacups gewonnen, toen zijn zoon Jordi in februari 1974 werd geboren. Elke vergelijking met zijn beroemde vader valt uiteraard in het nadeel uit van de voetballer, die zijn achternaam niet langer als een gesel ervaart. Nu Jordi Cruijff na vier verloren jaren bij Manchester United weer is opgebloeid bij het Spaanse Deportivo Alavés durft hij zelfs het shirt met rugnummer 14 te dragen, waarmee vader Johan zich als de `Verlosser' presenteerde. Vanavond kan Jordi definitief in de voetsporen van zijn vader treden door de UEFA-Cupfinale tegen Liverpool te winnen.

De afgelopen jaren was Nederland bijna vergeten dat de voetbalfamilie Cruijff niet alleen door Johan werd vertegenwoordigd. Gisteren werd de 27-jarige Jordi in Dortmund als het boegbeeld gepresenteerd van het bescheiden Alavés en hoefde hij tijdens een druk bezochte persconferentie slechts één vraag over zijn vader te beantwoorden. Jordi gaat die onvermijdelijke confrontatie niet langer uit de weg. Had zijn vader zich als commentator voor de NOS niet kritisch uitgelaten over het behoudende spel van Liverpool in de halve finales van de UEFA Cup tegen Barcelona? ,,Leg die woorden alsjeblieft niet in mijn mond'', luidde het verzoek van zoon Jordi. ,,De spelers van Alavés hebben een groot respect voor de traditie van Liverpool.''

Bij de verrassende UEFA-Cupfinalist uit Baskenland hoeft Jordi ook niet te worstelen met de faam die zijn achternaam met zich meebrengt. Hij is één van de veelal anonieme spelers, die het RKC van Spanje allure hebben gegeven met een indrukwekkende triomftocht in het tweede Europese bekertoernooi. Gisteravond dolde Jordi tijdens de training in het Westfalenstadion van Borussia Dortmund met zijn teamgenoten Jorge Azkoitia en Juan Epitié; voetballers die tot voor kort ook in Spanje een geringe status genoten. Terwijl de stadionklok aangaf dat Duitsland nog 1850 dagen moet wachten op het WK voetbal in 2006 demonstreerde Jordi Cruijff een klassieke schaarbeweging die Piet Keizer hem vroeger als kind bij Ajax zo vaak had voorgedaan.

Als aanvallende middenvelder heeft Jordi Cruijff bij Alavés op eigen kracht respect afgedwongen en wordt hij niet langer beschouwd als de zoon die wellicht een vleugje van de magie van zijn vader heeft meegekregen. Toen Jordi in april 1996 zijn debuut maakte voor het Nederlands elftal sprak Johan Cruijff de hoop uit dat hij voortaan als ,,de vader van Jordi'' zou worden aangesproken. Dat was natuurlijk uitgesloten, want Jordi manifesteerde zich ook tijdens de voor Oranje mislukte EK in 1996 allerminst als een volwaardige international. Al scoorde hij wel tegen Zwitserland.

Het heeft dan ook lang geduurd voor Jordi zich aan de eeuwige schaduw van zijn vader heeft weten te ontworstelen. Bij Barcelona was Jordi toch vooral de zoon van de trainer. Daar voelde hij zich als de leerling in de klas van zijn vader, die immer de schijn tegen had als hij een negen kreeg voor een proefwerk. Nadat Johan Cruijff in 1996 bij Barcelona werd ontslagen, vluchtte zoon Jordi naar Manchester United, achteraf een cruciale misstap in zijn carrière. Vorige week vertelde Jordi voor de camera's van de NOS dat hij zich nog steeds 23 jaar oud waant, omdat in Engeland vier jaren uit zijn loopbaan zijn weggesneden. Nooit kreeg coach Alex Ferguson het idee dat een Cruijff zijn elftal op een hoger niveau zou brengen. ,,En toen ik vorig seizoen in de eerste wedstrijd tegen Everton weer niet werd opgesteld, knapte er iets in mij'', zei Jordi.

Diep in zijn ziel hervond Jordi de Hollandse zakelijkheid van zijn vader, maar hij had als kind van Catalonië toch al zo moeilijk kunnen aarden in het kille Engeland. Gekweld door diverse blessures wist Jordi nimmer een basisplaats te veroveren bij Manchester United, dat hem in 1999 tijdelijk uitleende aan het Spaanse Celta de Vigo. ,,Vorig jaar besefte ik dat ik het gevecht bij Manchester United niet kon winnen'', zei Jordi. ,,Ik hield het niet meer vol. Als bijvoorbeeld Ryan Giggs geblesseerd was, kwam ik niet in aanmerking en koos Ferguson toch weer voor een ander. Misschien was het ook mijn eigen schuld. Maar ik heb het bestuur meteen laten weten dat ik aan mijn laatste seizoen bij Manchester United was begonnen. Die beslissing gaf me de rust om de pijnlijke gedachte te accepteren dat ik in Engeland vier verloren jaren had beleefd.''

Het moet dan ook een aantrekkelijk idee zijn voor Jordi Cruijff dat hij vanavond in de UEFA-Cupfinale tegen Liverpool ook het ongelijk van Ferguson kan bewijzen. ,,Het geeft deze wedstrijd wel een extra dimensie'', erkent hij. Maar veeleer wil hij het Baskische volk zijn trots teruggeven door het zijn eerste Europese hoofdprijs te bezorgen. Jordi toonde zijn historisch besef door te verwijzen naar het laatste optreden van Atletic de Bilbao in de UEFA-Cupfinale van 1977 tegen Juventus. ,,Het zou prachtig zijn als we met Alavés geschiedenis kunnen schrijven door het grote Liverpool te verslaan.''

Johan Cruijff is vanavond in Dortmund één van de toeschouwers bij de ontknoping van het UEFA-Cuptoernooi. Zijn hartewens zal eindelijk uitkomen als ook Jordi een Europese beker mee naar huis mag nemen. Dan zal het publiek wijzen naar die bekende oud-voetballer op de eretribune en fluisteren: `Kijk, daar zit de vader van Jordi Cruijff'.