Een afstandelijk strateeg

Robert van Oordt (Amsterdam, 1936) waarschuwde in 1994 als bestuursvoorzitter van KNP BT in Het Parool de Nederlandse samenleving onder de kop `Onze verzorgingsstaat dreigt uiteen te spatten'. Erg tevreden was hij over het interview, maar razend was hij over de afgedrukte foto: daar stond de toen 58-jarige naar zijn mening `te oud' op. Bij volgende interviews eiste Van Oordt dan ook een vetorecht over de foto's – een in de omgang tussen bedrijven en media hoogst ongebruikelijke eis.

Het verhaal is in twee opzichten typisch voor de bestuurder Van Oordt, die bij Rodamco Europe nu zijn zetel van directeur heeft verruild voor die van president-commissaris. Waar de meesten in het bedrijfsleven de publieke discussie overlaten aan politici en belangengroepen, ventileert Van Oordt af en toe zijn ideeën over de Nederlandse samenleving. Van Oordt is ook ijdel en houdt graag de touwtjes in handen, tot en met de uitvoering van zijn ideeën. Adviseur W. Huibregtsen, die Van Oordt kent van McKinsey, karakteriseert hem als meticulous – `uiterst nauwkeurig' volgens het woordenboek. ,,Hij is zeer betrokken bij de operationele kant van het beleid.''

Na zijn wat roemloze pensionering bij het fusieproduct KNP BT (thans Buhrmann) in 1996 heeft Van Oordt zijn draai gevonden als adviseur. Hij heeft prestigieuze commissariaten bij onder meer Nokia en is voorzitter van de stichting Kunst & Zaken, die kunstinstellingen bedrijfsmatig ondersteunt. Van Oordt zeilt geregeld met zijn vrouw op zee zonder verdere bemanning. Hij is een liefhebber van muziek (Brahms, Chopin, Mahler) en beeldhouwkunst en heeft de meubels voor zijn huis in een chique Brusselse wijk laten ontwerpen door architecten.

Adviseren ligt Van Oordt wel. Hij geldt als een buitengewoon intelligente, strategische en conceptuele denker. ,,Van Oordt is erg betrokken, verdiept zich grondig in de dossiers en denkt heel intensief mee'', zegt directeur M. Berendse van Kunst & Zaken. H. Lambeck, die Van Oordt meemaakte bij de ondernemingsraad van KNP BT toen het bedrijf fors moest saneren, zegt: ,,Hij had alles heel goed in zijn hoofd, of het nu ging om marktontwikkelingen of cijfers. Maar als wij bijvoorbeeld problemen hadden met het verwerkelijken van de medezeggenschap, dan verdiepte hij zich er ook in en zei: `Als je het nu eens zó aanpakt'. En dan was het vaak goed.''

Het past bij de consultant die Van Oordt in zekere zin is gebleven. Van Oordt behoort met bijvoorbeeld Van Lede (Akzo) en Hessels (voorheen Vendex) tot de brat pack, die in de jaren zeventig groot werd met het Amerikaanse adviesbureau McKinsey in Nederland. Na een overstap naar Hunter Douglas (Luxaflex), werd Van Oordt in 1989 bestuursvoorzitter van het handelshuis Bührmann-Tetterode, dat hij in 1993 samenvoegde met KNP en VRG tot KNP BT. Van Oordt kon dankzij zijn overtuigingskracht de logica van de fusie goed uitleggen, maar het instorten van de papiermarkt maakte van KNP BT samen met BolsWessanen de grootste mislukking in de recente bedrijfsgeschiedenis.

Het fusiedrama werpt de vraag op of de strateeg Van Oordt ook een goede ondernemer was. Ja, zegt Huybregtsen, niemand kon de marktdynamiek voorspellen. Nee, vindt H. Koenders, die lang met Van Oordt twistte over een overname van zijn Ahrend door KNP BT: ,,Hij is een heel goed strateeg, maar is te afstandelijk om medewerkers te inspireren.'' Van Oordt komt inderdaad afstandelijk over, vindt Berendse van Kunst & Zaken. ,,Maar als je hem beter kent is hij een warme persoonlijkheid. Alleen zal niet iedereen hem beter leren kennen.''