Scheepsbouwbeleid zet Nederland klem

Europa schreeuwt moord en brand over de oneerlijke concurrentie van Zuid-Korea in de scheepsbouw. Maar Europa heeft zelf ook schuld. Nederland komt in het oplaaiende gevecht volkomen klem te zitten.

Zuid-Korea pleegt al jaren via ongebreidelde overheidssubsidies oneerlijke concurrentie in de wereldscheepsbouw. De EU-ministers voor industriebeleid willen daarom dat Eurocommissaris Lamy Zuid-Korea onder druk zet om zijn staatssteun te beëindigen. Anders moet Lamy namens de EU een klacht indienen bij de Wereldhandelsorganisatie WTO. Europa is echter hopeloos verdeeld. Nederland heeft de staatssteun aan de scheepsbouw vorig jaar volledig afgeschaft en is mordicus tegen. Maar zeer grote en invloedrijke `scheepsbouwnaties' als Duitsland, Italië en Spanje vinden dat Europa weer flink moet gaan subsidiëren als Zuid-Korea niet luistert. Voor Nederland, dat zich heeft gespecialiseerd in technisch geavanceerde scheepsbouw voor onder meer de offshore- en baggerindustrie, een fatale zaak. Vier vragen aan Ruud Schouten, directeur van de Vereniging Nederlandse Scheepsbouw Industrie (VNSI)

Minister Jorritsma (Economische Zaken) heeft gisteren na de Industrieraad in Brussel verklaard dat een grote groep landen tegen herinvoering van staatssteun voor de scheepsbouw is. Maar wat is die constatering waard als de grote scheepsbouwlanden in Europa daar anders over denken?

,,Ik ben bang dat de Nederlandse scheepsbouwers aan die verklaring weinig hebben. Maar soortgelijke twijfels heb ik ook over een eventuele klacht van de EU bij de WTO. Dan kom je in een administratieve molen terecht waardoor het minstens weer een paar jaar duurt voordat er daadwerkelijk iets gebeurt.''

Hoeveel subsidie krijgt de Nederlandse scheepsbouw op dit moment?

,,Niets. De generieke steun aan de Nederlandse scheepsbouw is per 31 december vorig jaar beëindigd. Consultants hebben berekend dat als je het subsidiebeleid voor de scheepsbouw van de rest van Europa op het Nederlandse model loslaat, de Nederlandse scheepsbouwers recht hebben op 250 miljoen gulden subsidie. De Nederlandse scheepsbouwsector zelf denkt aan 180 miljoen. Honderd miljoen via de zogeheten Export Financieringsmaatregel Zeescheepsbouw (EPZ) en 80 miljoen normale steun. Maar reders zetten niet alles op één kaart. Zij plaatsen orders in verschillende landen en effectueren de opdrachten vervolgens in het land dat de meeste subsidie geeft.''

Wie zijn de grote `vervuilers' in Europa wat scheepsbouwsubsidie betreft?

,,Duitsland, Italië, Spanje. Frankrijk subsidieert ook, maar heeft veel minder scheepsbouwcapaciteit dan die andere landen. Iedereen in de branche weet dat er volop wordt gerommeld. Tot nu toe heeft Nederland zich door zich te richten op nichebouw goed weten te redden. Maar als je jaren zuurstofgebrek hebt gehad, dan krijg je op den duur toch blauwe plekken.''

Zal Zuid-Korea zich van de Europese dreigementen veel aantrekken?

,,Ik ben bang van niet. Sterker nog: Het land schuift steeds verder op. Zuid-Korera kan naast het bouwen van grote zeeschepen ook gespecialiseerde vaartuigen produceren. Zuid-Korea voelt aan de onderkant van de markt de concurrentie van een land als China en gaat dus op zoek naar andere markten. Dat vormt nog eens een extra bedreiging voor Europa en Nederland.''

    • Marc Serné