Scapino's Mana is patchwork zonder een enkel patroon

Scapino Ballet Rotterdam brengt in het kader van Rotterdam 2001 Culturele Hoofdstad van Europa een dans- en muziekstuk, gemaakt door Scapino danser Keith-Derrick Randolph. Mana (Polynesisch voor `ziel') gaf hij een multiculturele invalshoek. Dat is niet vreemd, want nergens in Nederland wonen en werken zoveel mensen uit diverse landen als juist in deze havenstad. Bovendien kan hij zich als Afro-Amerikaan indenken hoe het is om hier te komen wonen.

Dat multiculturele komt in de voorstelling op meer manieren tot uitdrukking: in het thema, de muziek en de samenstelling van de spelers. Mythen en legenden uit diverse culturen vlocht heeft hij ineen gevlochten tot een tekst.

Componist Jan-Bas Bollen schreef muziek voor een combinatie van westerse (piano en drums) en niet-westerse instrumenten: de Turkse saz, Indiase tabla en Indonesische gammelan. Een vijfmans ensemble begeleidt negen dansers en een vrouwentrio. Dat laatste wordt gevormd door de Nederlandse jazz-zangeres Esmée Bor Stotijn, de Marokkaanse figurante Habibi Tribou en de Antilliaanse amateur zangeres Yvonne Damberg. Het trio fungeert als verteller in een Griekse tragedie. Dat was de bedoeling. Maar in zijn poging om een veelomvattend werk te creëren over culturen die een dialoog met elkaar aangaan, vergat Randolph het meest wezenlijke: het drama zelf.

Zo op papier lijkt veel de revue te passeren: deel één, De Mythe, gaat over kwikzilveren boodschappers, gezegende reizen, over zon en maan, oermoeders, moeder en zoon, man en vrouw. Dat klinkt poëtisch, maar we zien slechts dansers die een abstracte choreografie uitvoeren in een afgemeten klassiek idioom, met een vleugje jazz en grillig modern er doorheen. De drie `schikgodinnen' geven via gezongen of gedeclameerde verzen en met rituele gebaren het thema weer. Maar de teksten zijn mede door de dissonante hoofdpijnmuziek van Bollen onverstaanbaar, de gebaren vaag en onbegrijpelijk. Deel twee, De Stad, brengt daarin geen verandering. Tot slot gaat het stuk uit als een nachtkaars nadat Mana in de persoon van danser Gaël Domenger ontzield op het podium blijft liggen. En bizar einde want zo pessimistisch zal dit stuk over tolerantie en acceptatie toch niet zijn bedoeld?

Randolph noemt Mana een patchwork. Maar in deze lappendeken valt zelfs geen enkel patroon te ontdekken. Niets past bij iets, geen plooi valt tegen de andere aan. Het siert Scapino-Balletdirecteur Ed Wubbe dat hij zijn medewerkers de ruimte geeft, maar ingrijpen was op zijn plaats geweest. Nu verspillen negen goede dansers hun energie aan een productie die ook niet geschikt lijkt voor de autochtone of allochtone buurtbewoners uit Charlois.

Voorstelling: Scapino Ballet Rotterdam met Mana. Choreografie: Keith-Derrick Randolph. Compositie: Jan-Bas Bollen. Gezien: 13 mei. Theater Zuidplein, Rotterdam. Aldaar: 15 t/m 20/5. Inl.: (010) 414 24 14