Herinneringen aan het Heizeldrama

Zestien jaar na het Heizeldrama in Brussel, waar in totaal 39 supporters om het leven kwamen, staat de Engelse voetbalclub Liverpool morgen wederom in een Europese bekerfinale. Op 29 mei 1985 werd gewoon gevoetbald.

Ruim 20.000 supporters van Liverpool worden morgen in Dortmund verwacht voor de UEFA-Cupfinale tegen het Spaanse Alavés en de Duitse politie zal een kleine legermacht formeren om het Britse legioen in bedwang te houden. Het is alweer zestien jaar geleden dat Liverpool voor het laatst een Europese bekerfinale bereikte. De toenmalige trainer Fagan en oud-spelers als Hansen, Grobbelaar en Dalglish zullen het duel met Juventus in mei 1985 nooit meer vergeten. En zou de Franse matchwinnaar Platini zich nog generen dat hij de Europa Cup triomfantelijk toonde aan de Italiaanse supporters, die het Heizeldrama hadden overleefd?

De gruwelijke beelden uit het destijds sterk verouderde voetbalstadion in Brussel markeerden niet alleen voor Liverpool het einde van een tijdperk. Voor aanvang van het duel bestormden Britse supporters een vak met Italiaanse fans, zonder dat de politie ingreep. In een verbijsterende aflevering van Apocalypse Now besloot de Europese voetbalbond UEFA de finale tussen Liverpool en Juventus toch te laten spelen, terwijl in en buiten het stadion in vlaggen gewikkelde lijken werden opgestapeld. 34 Italianen, twee Belgen, twee Fransen en een Engelsman kwamen om het leven. Honderden aanhangers in vak Z raakten gewond.

De UEFA besloot de Engelse voetbalclubs voor vijf jaar te verbannen uit de Europese bekertoernooien. Zo dapper toonden de notabelen van de Europese voetbalbond zich niet op die bewuste avond in Brussel. Uit angst voor verdere escalaties besloot de UEFA de eindstrijd van de Europa Cup voor landskampioenen 85 minuten later dan gepland toch te laten beginnen. Natuurlijk was Liverpool-captain Neal toen al op de hoogte van de verschrikkingen in het stadion. ,,Je blijft niet anderhalf uur in de kleedkamer wachten voor een paar relletjes'', zei hij. ,,We wisten wel degelijk dat er doden waren gevallen, alleen niet hoeveel.''

De meest bizarre finale uit de geschiedenis van de Europa Cup leverde ook nog een winnaar op. En was het een vals eerbetoon van de Zwitserse scheidsrechter Daina om Juventus-aanvaller Boniek een strafschop te gunnen, nadat hij een meter buiten het zestienmetergebied was gevloerd? Platini scoorde vanaf elf meter en bezorgde Juventus daarmee de Europa Cup, maar het voetbal had toen allang verloren. Wat bezielde Liverpool-topscorer Rush zich na afloop van het spookduel – de Nederlandse tv-commentator Reitsma weigerde commentaar te geven bij de beelden van de wedstrijd – kwaad te maken om de omstreden beslissing van de arbiter? Waarom namen de spelers van Juventus op het ereterras een in bloed gedrenkte Europa Cup in ontvangst? De show moest doorgaan.

Liverpool zal er morgenavond in Dortmund veel aan gelegen zijn de horrorbeelden uit 1985 te doen vervagen. De UEFA zal vooral een herhaling van de veldslag van vorig jaar in Kopenhagen willen voorkomen, toen supporters van de UEFA Cup-finalisten Galatasaray en Arsenal ernstige rellen veroorzaakten in de Deense hoofdstad. Zo leuk is het voetbal niet als Engelse supporters zich melden op het Europese continent, terwijl de huidige ploeg van Liverpool juist warme herinneringen oproept aan de gouden jaren zeventig en tachtig. Maar liefst acht keer tussen 1976 en 1986 werden The Reds kampioen van Engeland, in 1984 won Liverpool voor het laatst de Europa Cup 1 door in de finale na strafschoppen AS Roma te verslaan.

Het was de glorietijd van de Schotse aanvaller Dalglish, de opvolger van de in 1977 naar HSV Hamburg vertrokken Mighty Mouse Keegan. Op zijn beurt was de latere Engelse bondscoach in de voetsporen getreden van het legendarische team van manager Shankly met als voornaamste speler Callaghan. Hij speelde maar liefst 856 officiële wedstrijden voor Liverpool een clubrecord dat niet snel zal worden verbeterd. En natuurlijk kennen oud-Ajacieden als Swart, Keizer en Cruijff de namen van de ploeg, die ze in de befaamde mistwedstrijd van 1966 in het Olympisch Stadion een vernederende 5-1 nederlaag bezorgden.

Op Anfield Road snakken de fans van Liverpool naar een nieuwe glorieperiode, al heeft de Franse trainer Houllier zijn ploeg beroofd van aloude Britse kenmerken. Op het trainingscomplex van de club eten de spelers nu keurig pasta's en is alcohol taboe verklaard, tot grote spijt van typisch Engelse ijzervreters als aanvaller Fowler. Voor het duel met Barcelona in de halve finale van het UEFA-Cuptoernooi mijmerde de topschutter van Liverpool nog over de vervlogen romantiek, toen hij de duels van zijn favoriete club in de pub volgde met een pint bier in zijn hand. En lachte hij om de zelfopgelegde martelgang van de geblesseerde Fin Litmanen, die zich met een gebroken pols afbeulde op een hometrainer.

De Engelse topspelers Fowler en Owen kunnen morgen hun eerste Europese hoofdprijs veroveren. Maar Liverpool wint pas echt als ook de supporters in het Westfalenstadion onderstrepen dat het Heizeldrama een nachtmerrie uit een ver verleden is geweest.