De nieuwe antithese

DAT LIBERALE politici een moeizame verstandhouding hebben met confessionele politiek is een reeds lang bekend feit. In de tweede helft van de negentiende eeuw was een van de doelen van de liberale staatsman Thorbecke om een `Nederlandsche natie' in plaats van een `protestantsche natie' te laten ontstaan. Vanuit historisch perspectief zijn de kritische woorden aan het adres van de christelijke partijen die de liberale politici Dijkstal en De Graaf het afgelopen weekeinde op bijeenkomsten van VVD en D66 lieten horen dan ook alleszins verklaarbaar.

VVD-fractievoorzitter Dijkstal hekelde de wijze waarop de confessionele partijen zich hadden geroerd in het euthanasiedebat. Hij beschouwde hun opstelling als een bewijs van onverdraagzaamheid, omdat er geen respect werd getoond voor de keuze die anderen maken. Vervolgens vergeleek Dijkstal het gedrag van christelijke politici met de oordelen van imams over homoseksuelen. Een dag later viel D66-leider De Graaf op het congres van zijn partij uit naar de christelijke partijen. Volgens hem wordt door toedoen van de laatste partijen rond onderwerpen als euthanasie en levensmoeheid een ,,belachelijke antithese'' opgetrokken tussen christelijke partijen aan de ene kant en paars aan de andere kant. Hij wees erop dat christelijke politiek een rekkelijk begrip is en niet de maat van alle dingen.

GROTE WOORDEN dus die haast zouden doen vermoeden dat er zeer binnenkort verkiezingen zijn. Niets is echter minder waar. Er lijkt dan ook bij VVD en D66 eerder sprake van ongemak over de naweeën van het euthanasiedebat, dat vooral in het buitenland voor de nodige, maar ook te voorziene commotie heeft gezorgd. Maar wie overtuigd is van de eigen argumenten, hoeft niet zo fel te reageren op de tegenstanders. Het is volkomen begrijpelijk dat de christelijke partijen vanuit hun zienswijze bezwaren hebben aangetekend tegen de euthanasiewetgeving. Dat zij dit debat soms op scherpe toon hebben gevoerd, is misschien on-Nederlands, maar verder legitiem. Er ontstaan pas problemen als de confessionele partijen een bepaalde superioriteit gaan uitstralen en het eigen gelijk aan anderen willen opleggen. Dat is in het euthanasiedebat niet gebleken en daarom was de vergelijking die VVD-leider Dijkstal trok met het morele oordeel van imams over homoseksuelen ook overdreven. Deze twee zaken zijn van een totaal verschillende orde.

Als confessionele partijen in navolging van Abraham Kuyper ten strijde willen trekken tegen de `geest der eeuw' is dat hun goed recht. De paarse coalitie laat ondertussen al sinds 1994 zien dat het land ook bestuurd kan worden zonder de hulp van een confessionele partij. Het is deze geruststellende wetenschap die VVD en D66 had moeten aansporen tot een wat gematigder toon.