De beurzen en de Berlusconi`s

Wat vindt het internationale kapitaal van de dure verkiezingsoverwinning van Silvio Berlusconi in Italië? Aan de reacties te zien: prima. De Italiaanse beurs deed het gisteren twee procent beter dan de andere Europese beurzen, en het renteverschil tussen Duitsland en Italië - een belangrijke maatstaf - liep verder dicht.

De reactie is een kopie van 1994, toen Berlusconi zijn eerste grote overwinning haalde. Rond de verkiezingsdag destijds liep het Duits-Italiaanse renteverschil spectaculair dicht van 3,2 procent naar 2,7 procent – een teken dat obligatiebeleggers de overwinning toejuichten. De lire – die toen nog niet door de euro was opgeslokt – trok drie procent aan ten opzichte van de D-mark, waarmee ook de valutamarkt haar goedkeuring gaf. En de Italiaanse beurs sprong op.

Daarmee vertoonden de financiële markten hun ouderwetse reflex: `rechts' is goed, `links' is slecht voor het kapitaal. Het is de standaardreactie die doorgaans het best te observeren is bij verkiezingsuitslagen in (bijna) tweepartijenstelsels, zoals Labour-Conservatief in Engeland en Democratisch-Republikeins in de VS. Als een zekere overwinning zich van te voren al aftekent, reageren de koersen al van te voren, maar bij verrassingen is de reactie doorgaans goed zichtbaar. Het meest treffende voorbeeld komt van de onverwachte verkiezingsoverwinning van de Conservatieve premier John Major in 1992. De Londense beurs, tot het laatste moment onzeker, reageerde met een koersexplosie van 5,4 procent.

Is rechtse reflex zinnig? Nee. `Links' en `rechts' zijn begrippen die per land en per tijdperk van karakter veranderen. De grote beurshausse in de tweede helft van de jaren negentig vond in Europa plaats onder overwegend sociaal-democratische regeringen die de markt hebben omarmd, en in de VS onder de Democraten. De verkiezingsreflex lijkt dan ook niet afkomstig van beleggers zelf, maar uit de dealingrooms, waar de handel anticipeert op wat zij denkt hoe beleggers op de verkiezingsuitslag reageren. En daarmee de verwachte koersbewegingen zelf al veroorzaakt.

Toen Berlusconi's vorige experiment in 1994 na een half jaar uit elkaar viel, was het renteverschil met Duitsland al weer opgelopen en was de lire dieper gevallen dan voor zijn verkiezingsoverwinning. Stabiliteit en voorspelbaarheid zijn voor beleggers belangrijker geworden dan kleur. Zij kunnen zich beter schrap zetten voor de eerste politieke winstwaarschuwing uit Italië.

    • Maarten Schinkel