Sparta kan nacompetitie niet ontlopen

Willem van Hanegem is niet de wonderdokter gebleken die Sparta beter kan maken. Na de 3-0 thuisnederlaag gisteren tegen AZ kan de Rotterdamse ploeg de nacompetitie alleen nog in theorie ontlopen. De Alkmaarders hebben daarentegen met nog twee speeldagen te gaan hun plaats in de eredivisie zo goed als veilig gesteld.

Van Hanegem trad half februari bij het zieltogende Sparta in dienst als hoofdtrainer van de club. Hij zag kans de ploeg aan het voetballen te krijgen en te behoeden voor degradatie. Om die missie te laten slagen deed coach Dolf Roks een stapje terug. Hij werd assistent.

Sparta kende onder leiding Van Hanegem een korte opleving. De spelers waren lyrisch over de aanpak van de coach. Het voetbalplezier keerde terug in de selectie. En na ruime zeges op NEC (0-3) en FC Twente (5-1) werden Van Hanegem buitengewone kwaliteiten toegedicht. De coach liet koeltjes weten niet over toverkracht te beschikken. Toen Sparta vervolgens met 9-0 van Ajax verloor, keerde het realisme bij Sparta snel terug.

Voor nog geen zesduizend toeschouwers werd gisteren in Het Kasteel pijnlijk duidelijk hoe weinig kwaliteiten Sparta heeft. De spelers gaan gebukt onder een chronisch gebrek aan zelfvertrouwen. De Spartanen geloofden niet in een laatste kans om de nacompetitie te ontlopen. Ze lieten de twintigste competitienederlaag gelaten over zich heen komen.

Aan alle drie de doelpunten van AZ ging gisteren een individuele blunder van een Spartaan vooraf. In de 69ste minuut verspeelde de zeer zwak spelende Nourdin Boukhari op kinderlijke wijze de bal aan de oprukkende Ervin Lee. De verdediger legde terug op Dries Boussatta die eenvoudig de onzekere doelman Frank Kooiman passeerde. Twee minuten voor tijd veroorzaakte Humphrey Rudge een strafschop met een domme overtreding op Barry van Galen. Max Huiberts fopte Kooiman met een prachtige stift. In de blessuretijd was het opnieuw Rudge die in de fout ging. Hij liet zich in een duel knullig aftroeven door Huiberts die de eindstand op 3-0 bepaalde.

Sparta had te maken met een offday van Ali Elkhattabi. De spits die dit seizoen tot dusver 21 doelpunten maakte, vertrekt volgend jaar naar AZ. Hij bewees zijn nieuwe werkgever een goede dienst door zwak en lusteloos te spelen. Doorgaans stak Elkhattabi dit seizoen ver uit boven zijn ploeggenoten. De AZ-aanhang sloot de Marokkaan nu al in hun armen met het liedje `Ali is van ons, olé, olé'.

Voor de wedstrijd werd gesuggereerd dat Elkhattabi niet mee zou doen tegen AZ, dat voor het duel tegen Sparta ook nog niet helemaal veilig was. Van Hanegem riep de speler voor de wedstrijd bij zich en sprak hem toe. ,,Je moet met een goed optreden laten zien dat jij uit het goede hout gesneden bent'', zei hij tegen zijn spits.

Na afloop wilde Van Hanegem niets weten van de suggestie dat zijn aanvaller doelbewust slecht zou hebben gepresteerd. Van Hanegem: ,,Ik geloof dat niet, omdat ik me niet kan voorstellen dat mensen zo kunnen denken. Hij heeft het aan zijn wedstrijden bij Sparta te danken dat hij weg kan. Dan moet je iets terug doen. Dat moet een normale zaak zijn.''

Elkhattabi is er na gisteren zo goed als zeker van dat hij volgend jaar in de eredivisie speelt. Hij zag hoe zijn nieuwe ploeggenoten de overwinning op Sparta met de circa driehonderd meegereisde supporters vierden alsof het kampioenschap binnen was gehaald. AZ staat zes punten voor op nummer zestien Fortuna Sittard en kan alleen theoretisch nog worden ingehaald door de Limburgers.

Voor Sparta is de toekomst duister. Van Hanegem heeft nog twee weken de tijd zijn zwalkende ploeg voor te bereiden op een zestal wedstrijden tegen drie eerste-divisieclubs. Mogelijk treft Sparta dan net als twee jaar geleden stadgenoot Excelsior. De huidige nummer twee van de eerste divisie werkt nauw samen met Feyenoord. De stadionclub, die eerder topscorer David Connolly weghaalde, staat niet te springen om een promotie van Excelsior.

Van Hanegem kan de komende weken in ieder geval alle hulp gebruiken om te voorkomen dat de oudste club van Nederland voor het eerst in de geschiedenis verdwijnt uit de hoogste afdeling van het betaalde voetbal. ,,Ik ben niet bezorgd, maar het valt niet mee. Er zijn meer dalen dan pieken geweest. Maar ik heb er geen spijt van'', zei de coach die nog in gesprek is met de club over een mogelijke contractverlenging. Toen hem gisteren in de catacomben van Het Kasteel `sterkte' werd gewenst relativeerde Van Hanegem de situatie op zijn geheel eigen wijze: ,,Ik ben niet ziek.''