`Naleving van mensenrechten is de opdracht'

Nederland moet zich vooral richten op de praktische naleving van de rechten van de mens in de wereld en zich niet blindstaren op de principiële kanten hiervan.

Speciale aandacht verdienen daarbij de bestrijding van racisme, uitbanning van marteling, de rechten van het kind en de vrijheid van godsdienst en overtuiging.

Dit staat in de nieuwe nota over de rechten van de mens, die de ministers Van Aartsen (Buitenlandse Zaken) en Herkfens (Ontwikkelingssamenwerking) vandaag presenteren.

Het is voor het eerst sinds 1979 dat het kabinet met een volledige mensenrechtennota komt. Wel zijn er sindsdien enkele voortgangsnotities geweest over het onderwerp.

,,Het is ons vooral te doen om een effectievere inzet van het beleid'', schrijven de ministers. ,,De normen, `de moraal van het verhaal', zijn immers bekend.''

Om dat te bereiken pleiten ze voor een grotere nadruk op een early warning system bij mogelijke conflicten. ,,Waar geen respect is voor mensenrechten, groeit een klimaat van frustratie en repressie dat tot een gewapend conflict kan leiden.'' Juist tijdens zo'n conflict komt het vaak tot schendingen van de mensenrechten op zeer grote schaal.

Vooral op aandrang van minister Herfkens is er ook een uitgebreide passage opgenomen in de nota over de rechten van de vrouw. Het gaat hierbij met name om het vooral in veel ontwikkelingslanden gevoelige punt van de zeggenschap van de vrouw over haar eigen seksualiteit. De afwezigheid daarvan is ook vaak van invloed op de gezondheid van de vrouw.

Nieuw ook is de rol die het kabinet ziet voor het bedrijfsleven op het terrein van de mensenrechten. Van harte steunen beide ministers het concept van maatschappelijk ondernemen dat de laatste tijd veld wint onder grote bedrijven. Steeds meer grote ondernemingen ontwikkelen eigen gedragscodes. ,,Dit juichen wij toe, omdat juist zelfregulering van ondernemingen de beste waarborg biedt dat normen daadwerkelijk worden nageleefd'', schrijven de bewindslieden.

De speciale ambassadeur voor de rechten van de mens, R. Jones, zal proberen deze activiteiten van het bedrijfsleven verder aan te zwengelen.

De beide ministers bepleiten voorts een meer integrale aanpak van de rechten van de mens dan tot nu toe. Het moet niet meer zo zijn dat minister Van Aartsen en zijn kant van het ministerie zich uitsluitend bekommeren om de burgerlijke en politieke rechten en minister Herfkens en haar staf om de economische en sociale rechten.

Beide soorten rechten hangen nauw met elkaar samen en dat moet ook tot uiting komen in het beleid, aldus de beide ministers.