Bestorming stembureaus Rome dreigde

Pas om vier uur afgelopen nacht werd de laatste stem van de Italiaanse verkiezingen uitgebracht. De chaos was vooral het gevolg van een drastische inperking van het aantal stembureaus.

,,Ik stem hier nu al dertig jaar en ik heb nog nooit zo lang in de rij moeten staan.'' De oudere dame in een stembureau in Rome zucht, maar met een ondertoon van tevredenheid. Zij vindt het een goed teken dat er meer mensen zijn gaan stemmen dan was verwacht en neemt het ongerief voor lief.

Als ze na bijna een uur het stemlokaal binnengaat, klas 1L van een middelbare school, krijgt ze vijf verschillende stembiljetten in handen gedrukt: twee voor de Kamer van Afgevaardigden, een voor de Senaat, een voor burgemeester en gemeenteraad, en een voor de wijkraad. Twee ervan zijn bijna een meter breed. Het duurt dan ook tien minuten voordat ze weer uit een van de drie stemhokjes te voorschijn komt. ,,Het lukte maar niet om ze weer goed dicht te vouwen'', verontschuldigt ze zich tegen de lange rij wachtenden.

Veel mensen staan te puffen, want het is warm. Er zijn vier stoeltjes voor een paar honderd mensen. De tientallen bejaarden die moeten blijven staan, kijken afgunstig naar wie kan zitten. Maar voorgedrongen wordt er niet. Iedereen staat geduldig in de rij.

Hier was het alleen maar druk, warm en benauwd. Elders was het regelrechte chaos. De stembureaus hadden om tien uur 's avonds dicht moeten gaan, maar op dat tijdstip verscheen minister van Binnenlandse Zaken Enzo Bianco op tv om te vertellen dat er overal nog lange rijen stonden. Wie binnen was, verzekerde Bianco, mocht nog stemmen, al was de rij nog zo lang.

In Milaan is er tot twaalf uur vannacht gestemd, in Rome en Napels gingen de laatste stembureaus tegen twee uur dicht, en de allerlaatste stem werd iets over vier uur vannacht uitgebracht in een stembureau in Reggio Calabria, in Zuid-Italië.

Aan de opkomst lag het niet. Die was met 81,5 procent net iets lager dan de vorige keer, in 1996, al was hij wel groter dan verwacht. Minister Bianco legde de verklaring voor de chaos elders. Het aantal stembureaus is in 1997 met bijna een derde teruggebracht om geld te besparen.

Bovendien werd op veel plaatsen een aantal verkiezingen tegelijk gehouden, waardoor kiezers meer tijd nodig hadden om hun stem uit te brengen.

In Napels dreigden gefrustreerde kiezers een aantal kartonnen stembussen kapot te maken. In Rome moest de politie voorkomen dat een stembureau werd bestormd. Il Messaggero schreef vanmorgen: ,,In een land dat geen bananenrepubliek is, is het ondenkbaar en schandalig dat je gedwongen bent om uren in de rij te staan, op elkaar gepropt als kippen in een legbatterij.''

De rechtse coalitie eist het onmiddellijke aftreden van minister Bianco.