`Wilde' olie laat beurs koud

Olieconcerns maken turbulente tijden door. Aan het koersverloop van energiegiganten als Shell en BP is dat echter niet te merken.

Het zijn bewogen weken voor de olieindustrie waar zich voor Shell de afgelopen weken een scenario voltrok dat alle problemen omvatte die aan deze industrie inherent zijn. Milieuproblemen, enorme winststijgingen, moeilijkheden met een oude boorput in Nigeria, het niet gáán boren in Pakistan en het niet mógen boren in samenwerking met een andere oliegigant. En wat doet de koers ondertussen? Heftige reacties? Beleggers, enthousiast dan wel teleurgesteld, aan de hekken van het Shell-hoofdkantoor? Beursanalisten die overuren draaien om de materie begrijpelijk te maken? Niets van dat alles. De belegger in olieaandelen gelooft het allemaal wel en kijkt glimlachend naar de koers. En dat terwijl er van alles aan de hand is in de olieindustrie. Eind vorige week begon een in 1993 door Shell afgesloten olieput in Nigeria weer te spuiten. ,,Een ongecontroleerde eruptie van een olieput'', noemde een woordvoerder van Koninklijke/Shell Groep het. Shell voelt zich verantwoordelijk en stuurde experts. De maatschappij moest het gebied acht jaar geleden in alle haast verlaten. Waarbij slechts twee van de 16 putten in het Yorla-olieveld, in het zuidoosten van Nigeria, goed werden afgesloten. Shell noemt de andere veertien oliebronnen `potentiële tijdbommen'.

In Pakistan besloot Shell zich terug te trekken uit een joint venture met het Britse Premier Oil en neemt het niet langer deel aan de zoektocht naar gas in het Pakistaanse natuurpark Kirthar. Wel wordt het belang in het al operationele gasveld Bhit uitgebreid.

Analisten worden er niet wild van. ,,Met milieuzaken houd ik me niet bezig. Voor mij tellen alleen bedrijfsresultaten en getallen'', zegt Shell-analist Paul van Eetvelt van Delta Lloyd Securtites in Antwerpen.

Cijfers dan. Shell had 2 miljard dollar (60 dollar per aandeel) voor het Amerikaanse gasbedrijf Barrett in petto. Dat was al een verhoging met 5 dollar per aandeel ten opzichte van een eerder bod, maar het bleek onvoldoende. De op een na grootste pijplijnbeheerder in de Verenigde Staten, Williams, bood 73,32 dollar per aandeel Barrett en mocht het bedrijf daarmee overnemen. Een maand eerder beet Shell ook al in het stof: de Australische overheid lag dwars toen het Brits-Nederlandse olieconcern zijn minderheidsbelang in het Australische energieconcern Woodside in een meerderheidsbelang wilde omzetten.

Dat telt allemaal niet voor analist Van Eetvelt van Delta LLoyd Securities. Hij ziet vooral de nettoresultaten van Shell, die beter dan verwacht waren, als positief. De analist denkt dat beleggers zich meer dáárdoor laten leiden dan door overnames die niet doorgaan.

Van Eetvelt ziet vooral de verwachte stijging van de ruwe olie- en aardgasprijzen van de komende maand als degelijk richtsnoer voor de stand van zaken van Shell.

De oorzaken van de hogere energieprijzen liggen in de Verenigde Staten. De benzinevoorraden zijn daar vrij klein, omdat raffinaderijen in onderhoud zijn of, belangrijker nog, de oliemaatschappijen hun voorraden expres krap houden om hun aandeelhouders zo veel mogelijk ter wille te zijn (lagere rentelasten).

Intussen neemt de vraag naar benzine flink toe in verband met de naderende vakanties in de VS, en dat drijft bij krappe voorraden natuurlijk de prijs op. Omdat ook de voorraden ruwe olie expres klein worden gehouden (de termijnmarkten beloven tenslotte op den duur een prijsdaling) drijft de prijsverhoging voor benzine op haar beurt de prijs van ruwe olie op.

Vooral de bedrijfsonderdelen exploratie en productie van de energieconcerns, en daarmee beleggers, kunnen hun voordeel doen met hogere olieprijzen. ,,Hoe hoger de olieprijzen, hoe meer het bedrijf daaraan verdient'', zegt analist Van Eetvelt. De twee bedrijfsonderdelen aan het begin van de ketting verkopen de olie door aan anderen delen van het concern. Daar komt nog bij dat de aanbodszijde aan de kant van de raffinage erg krap is. In de Verenigde Staten is in de afgelopen 25 jaar geen nieuwe raffinaderij meer gebouwd.

De koersen van Shell, maar ook van concurrent BP aan de Londense beurs, stegen de hele week. Bij British Petroleum gaf de bekendmaking van de in het eerste kwartaal van dit jaar behaalde nettowinst daar alle aanleiding toe. BP zag zijn winst stijgen met 52 procent naar 4,13 miljard dollar, ruim 10 miljard gulden. De hogere winst werd veroorzaakt door de stijgende gasprijzen.

Analist Van Eetvelt denkt dat de prijs van gas, die even gedaald was, de komende maanden wel weer zal aantrekken. ,,In de zomermaanden is de vraag naar elektriciteit nou eenmaal hoger. Daar komt nog bij dat consumenten steeds meer energieverslindende producten gebruiken.''

    • Freek Staps