Jazzhommage aan vermoorde homojongen

Het Amerikaanse middenwesten staat niet bepaald bekend om zijn progressieve denkbeelden. Maar de brute moord op de jonge homo Matthew Shepard, op 6 oktober 1998 in Laramie, Wyoming, schokte de hele natie. Shepard werd postuum uitgeroepen tot martelaar. Zijn begrafenis mondde uit in een protestactie tegen potenrammers, het aantal rouwpagina's op internet groeit nog steeds. De in Nederland woonachtige toetsenist Gene Carl componeerde ter nagedachtenis aan Shepard Wyoming Elegy, dat donderdag werd opgevoerd in het Haagse Korzo.

Carl koos bewust niet voor het navertellen van het drama of het uiten van zijn eigen gevoelens. Aan de hand van tekstfragmenten van David Wojnarowicz (1954-1992), een homo-activist en kunstenaar ook bekend als `de Amerikaanse Jean Genet', schetst hij de gebeurtenissen slechts op symbolische wijze. Bariton Ken Gould bracht de gedichten met een bijna afstandelijke precisie. Bewegend tussen de vier felle plassen licht en een met prikkeldraad bespannen kooi die de inbreng vormden van regisseur Paul Koek, liet hij zijn woorden als messen door de lucht snijden. Goulds presentatie paste naadloos in de Carls muzikale omlijsting die gekenmerkt werd door strak geregisseerd ensemblespel. Repeterende minimalistische patronen stuwden de compositie schoksgewijs voort. Dat percussionist Michael Vatcher pontificaal midden op het podium zat was dan ook geen toeval. Samen met bassist Tony Overwater en Carl, die vooral veel timmerde op de toetsen in de lage registers, vormde hij het hortend kloppende hart van de band.

Gelukkig kent de Gene Carl Band ook genoeg capabele solisten om de sterk ritmische ondertoon van contrast te voorzien. Zo lieten saxofonisten Mariëtte Rouppe van der Voort en Hein Pijnenburg horen aanstekelijk te kunnen swingen. En schakelde Wiek Hijmans probleemloos over van gruizige ritmegitaar naar zangerig gehuil en vervormde solo's met Kafka-eske trekjes.

Aan de oudere stukken die voor de pauze werden gespeeld was te horen dat Carl met Wyoming Elegy al een aanzienlijke stap in de melodische richting doet. In de suite Below Paradise die hij in 1997 schreef voor het Scapino Ballet en het zes jaar oude Pink Chinese Restaurants, ligt de nadruk nog sterker op het repeterende patroon. Toppunt was wel het openingsnummer Slierten, waarin het voltallige ensemble als één man naar een een bijna neurotisch hoogtepunt joeg.

Concert: Gene Carl Band. Gehoord: 10/5 in Korzo, Den Haag. Herh: Breda; 28/6 in BIMhuis, Amsterdam.

    • Edo Dijksterhuis