Dijkstal flirt voor Paars III met Melkert

VVD-leider Dijkstal heeft gisteren op het jaarlijkse congres van zijn partij PvdA-fractieleider Melkert uitgenodigd tot voortzetting van de Paarse coalitie, door Dijkstal omschreven als ,,de succesformule van de afgelopen acht jaar''.

Dijkstal wees erop dat het kabinet er, onder handhaving van de financiële discipline van de Zalm-norm, telkens weer in slaagt ,,extra geld vrij te spelen voor nuttige doelen'' als zorg, onderwijs en veiligheid - precies zoals Melkert zegt dat nodig is. Wie onder die omstandigheden spreekt over `de gesel van financiën', zei Dijkstal verwijzend naar een recente uitspraak van Melkert, heeft ,,een gat in de hand''. In een toelichting op zijn speech omschreef Dijkstal deze als een poging Melkert te ,,verleiden''.

In zijn congrestoespraak deed Dijkstal ook een opvallende uitval naar het CDA en de andere christelijke partijen. Hij beschuldigde hen van onverdraagzaamheid ten aanzien van het onderwerp euthanasie, die ,,in één kader'' past met de ,,onaanvaardbare'' uitspraken van islamitische imams over homoseksualiteit.

Naar in de wandelgangen van het VVD-congres te vernemen viel, hangen Dijkstals uitspraken vermoedelijk samen met VVD-zorgen over de recent geopenbaarde spanningen tussen premier Kok en PvdA-fractieleider Melkert. De VVD-ministers in het kabinet kunnen meestal uitstekend opschieten met de PvdA-premier - zoals onlangs bij de spannende onderhandelingen over de voorjaarsnota. De VVD kan zich een voortzetting van de paarse coalitie dus alleszins kan voorstellen, maar Kok lijkt als verpersoonlijking van de paarse idee binnen de PvdA steeds meer onder vuur te liggen.

Wanneer premier Kok er na de verkiezingen van 2002 de brui aan zou geven, kan de VVD de grootste partij worden. Maar een coalitie met de PvdA wordt dan minder waarschijnlijk, en andere coalities van de VVD met onder andere het CDA worden vermoedelijk veel moeizamer. Daarom is de VVD er iets aan gelegen om de premier tegen aanvallen in zijn eigen partij in bescherming te nemen.

Dijkstal bepleitte een strengere controle op de effectieve besteding van het extra geld dat in de voorjaarsnota wordt uitgetrokken voor zorg, onderwijs en veiligheid. De VVD-leider bestreed een onlangs door de liberale filosoof Paul Cliteur gesignaleerd gebrek aan ideologie en interne discussie in de partij. ,,Maar wij zijn nu eenmaal geen partij van blauwdrukken'', aldus Dijkstal.