California

Phileas Fogg deed het in 80 dagen, Pamela Anderson in tachtig badpakreclames. De Achterpagina gaat in 80 hits om de wereld. Vandaag de 46ste bestemming: Californië.

Ondernemers stellen graag Amerikanen ten voorbeeld als het om arbeidsmobiliteit gaat. Europeanen zijn honkvast en verhuizen niet graag als hun werk dat vereist. Nee, dan die Amerikanen. Die worden geboren in de ene stad, groeien op in een andere, gaan studeren in een derde stad duizend kilometer verderop en vestigen zich vervolgens daar waar ze meest kunnen verdienen. In Amerika hebben de bewoners geen wortels, de steden geen geschiedenis en de suburbs zijn er overal eender.

Des te opmerkelijker is het daarom dat Amerikaanse popzangers heel erg vaak hun steden, streken en deelstaten bezingen. Wie afgaat op de popmuziek, zou juist denken dat Amerikanen meer dan welk volk ook verknocht zijn aan hun steden. Deze serie zal dan ook langdurig blijven steken in de Verenigde Staten: het aantal popodes aan Amerikaanse plekken dat ook in Nederland een hit is geworden, is niet te tellen.

Zo is de lijst met Nederlandse hits over de Amerikaanse staat Californië langer dan die met hits over bijvoorbeeld België. Alleen de titels van de nummers over Californië leveren al een schat aan informatie op over deze staat aan de westkust. Uit Albert Hammonds hitje `It Never Rains In Southern California', dat in 1972 de 26ste plaats van de Top 40 haalde, valt bijvoorbeeld op te maken dat het nooit regent in zuidelijk California.

Ook `California Girls' van de Californische Beach Boys, dat zeven jaar eerder een hit was in Nederland, beklemtoont de zonnige kant van Californië. ,,The West coast has the sunshine / And the girls all get so tanned'', zingen de Beach Boys vrolijk in deze ode aan Amerikaanse meisjes uit alle windstreken van wie de boys zouden willen dat ze allemaal Californisch zijn. Ook in hun andere nummers over Californië laten de Beach Boys geen onovertogen woord vallen over de Amerikaanse westkust. Koel water en gouden zonneschijn heersen aan de Californische kust, zo zingen de Beach Boys in `California Saga' van hun elpee Holland uit 1973. Met de vele aanduidingen van plaatsen als Big Sur en Monterey is dit nummer een beknopte reisgids voor het Californië van de jaren zeventig.

Toch schijnt niet altijd de zon in de Californië-nummers. ,,All the leaves are brown and the sky is gray'', luidt het onverwachte begin van `California Dreaming', het arbeidsvitaminenummer van The Mamas & the Papas dat wonderlijk genoeg nooit een hit is geweest in Nederland. `California Dreaming' is een geheimzinnig nummer. De ikfiguur komt langs een kerk en gaat naar binnen: ,,Well, I got down on my knees and I pretend to pray / You know the preacher liked the cold / He knows I'm gonna stay / California dreamin' on such a winter's day'. Hier moet de luisteraar het mee doen.

Blijft in `California Dreaming' het gevoel dat er iets niet pluis is in Californië nog vaag en onbestemd, in `Hotel California' maakt de Californische groep The Eagles het iets explicieter. In dit nummer, dat zowel in 1977 als in 1988 de Nederlandse Top 40 haalde, arriveert de ikfiguur 's avonds bij hotel California, een gebouw vol fluisterende stemmen en spookachtige verschijningen. ,,This could be heaven or this could be hell'', zingt Don Henley van The Eagles erover. Verder in het lied is de ikfiguur getuige van een gruwelijk feest waar de gasten met stalen messen een beest te lijf gaan dat maar niet dood wil. Hierna wil de ikfiguur weg, maar hij kan de uitgang niet vinden. ,,`Relax', said the night man, `we are programmed to receive/ You can check out anytime you like but you can never leave'.''

Maar de duidelijkste afrekening met Californië is van The Red Hot Chili Peppers, de funkrock-rapgroep uit Los Angeles die vorig jaar met `Californication' de negende plaats van de Top 40 haalde. Californië, of beter gezegd Hollywood, is het land van de valse dromen, van de plastische chirurgie en van de porno-industrie, zingt Anthony Kiedis in deze hit: ,,It's the edge of the world / (-) It's understood that Hollywood sells Californication.'' De hele wereld wordt gecaliforniseerd, aldus een sombere Kiedis, en niets kan dit tegenhouden, zelfs de aardbevingen niet die Californië regelmatig teisteren: ,,And tidal waves couldn't save the world from Californication.''