Andere polis duur betaald

Het nieuwe belastingstelsel noopt vaker dan voorheen tot wijzigingen in lijfrentepolissen. Verzekeraars rekenen daarvoor vaak extreme kosten. De kersverse Stichting Lijf-Behoud wil uw klachten daarover aan de kaak stellen.

Tot 2001 was de levensverzekering de lieveling van consument én geldbedrijf. De eersten vielen als bakstenen voor het fiscale voordeel; de tweeden benutten belastingvoordeel als onovertroffen verkoopargument. Of je nu spaarde, belegde, leende, aan je pensioen bouwde of geld erfde, zo riepen geldbedrijven en geloofden veel consumenten, het wonder van de levensverzekering maakte alles belastingvrijer, veiliger en lucratiever. Inmiddels zijn veel Nederlandse lijven verzekerd tot de nek. Volgens het Centraal Bureau voor de Statistiek lopen er momenteel bijna 32 miljoen levensverzekeringspolissen, met een gezamenlijke waarde van ruim 1.000 miljard gulden Op zoveel zekerheid slaap je rustig, zou je zeggen, maar het tegendeel blijkt waar. Dat zit zo. Het nieuwe belastingstelsel noodzaakt vaker dan voorheen tot wijzigingen in polissen zoals afkopen, premievrij maken of premieverlaging. Maar helaas, wie roert in zijn ooit ondertekende condities, wordt vaak onverwacht getrakteerd op gruwelijk hoge kosten.

Een levensverzekering berust op polisvoorwaarden die verschillen per soort verzekering en per maatschappij. Negen van de tien consumenten begrijpen niets van zo'n contract, terwijl men er wel keihard aan is gebonden. Afkoop, premievrij maken of premiewijziging zijn financieel vaak absolute afraders. Zo was er een verzekerde die gedurende vijf jaar totaal 30.000 gulden op zijn polis stortte, maar bij afkoop te horen kreeg dat de waarde wegens de kosten van de verzekeraar slechts 0 gulden bedroeg. ,,Verzekeraars en assurantietussenpersonen maken te hooi en te gras kosten, die volstrekt niet naar cliënten worden gecommuniceerd'', reageert drs. Bert Bongers, adjunct-directeur van het College van Belastingadviseurs verontwaardigd. Zijn organisatie is het zat en richtte afgelopen april de Stichting Lijf-Behoud op. Dit initiatief wil een breed maatschappelijk verzet ontketenen tegen de kosten van het wijzigen van lijfrentepolissen en kapitaalverzekeringen. Bongers: ,,Hierover loopt al jaren een discussie met verzekeraars, maar er verandert geen fluit. Nog steeds ben je vogelvrij zodra je een polis wil wijzigen of afkopen. Verzekeraars spelen daarover kiekeboe. Bovendien is hun informatievoorziening erg slecht en traag. Men denkt: `laat de kip met de gouden eieren maar geslacht worden'. Wij trekken nu aan de bel, omdat hele volksstammen de klos dreigen te worden door de veranderde belastingwetgeving.''

De nieuwe belastingwetgeving noopt vaker tot poliswijzigingen dan voorheen. Zo hebben veel mensen een lijfrentepolis lopen met een jaarlijks vaste premiebetaling. ,,De meeste contracten bepalen een minimum stortingsplicht'', weet Bongers. ,,Heb je je dus vastgepind op het maximaal fiscaal aftrekbare bedrag per jaar, dan zit je met een probleem, want nu is nog hooguit 2.283 gulden zondermeer fiscaal aftrekbaar. Je contract wijzigen, lukt vaak wel, maar kost geld. Daarbij reiken tussenpersonen krankzinnige oplossingen aan. Men laat klanten polissen duur afkopen en vervolgens een nieuwe afsluiten, waarover ze wéér veel provisie ontvangen.''

Een groeiend aantal verzekerden wil een kapitaalverzekering – in de volksmond spaar- of beleggingsplan – afkopen of premievrij maken, omdat er geen vrijstelling geldt van vermogensrendementsheffing of omdat de vrijstelling volledig is opgebruikt. ,,Er kunnen daarbij tienduizenden guldens aan de strijkstok blijven hangen'', weet Bongers uit de praktijk. ,,Iemand was tien jaar bezig een polis op te bouwen via beleggingen en had al 55.000 gulden gestort. Bij afkoop bleek hij echter nog minder terug te krijgen dan zijn inleg, terwijl beleggingen het de laatste tien jaar buitengewoon goed hebben gedaan. Dat kan gewoon niet.''

Ook verzekerden die een kapitaalverzekering willen koppelen aan de eigen woning kunnen voor verrassingen komen te staan. Bongers: ,,De fiscus wil dat die keuze op de polis wordt aangetekend. Mensen stappen dus naar hun bank of verzekeraar om het in orde te laten maken, maar nergens in je contract staat wat het mag kosten. Vraagt de verzekeraar dus een willekeurige 1.000 gulden, dan betaalt de consument dat gewoon. Er is geen mens die dat controleert. Ik hou m'n hart vast.''

De Stichting Lijf-Behoud gaat een zwartboek aanleggen van misstanden. Dat zwartboek wordt de basis voor een brede klacht bij de Ombudsman Verzekeringen. Daarbij gaat men Tweede-Kamerfracties met de misstanden confronteren. ,,Uit het verleden blijkt dat klagen bij de Ombudsman vaak helpt, al gaat het ons tot nu toe wel veel te langzaam.'' Iedereen die een misstand bij het wijzigen van zijn levensverzekering onderkent of vermoedt, is van harte welkom bij de Stichting Lijf-Behoud met zijn, liefst schriftelijke, verhaal. Omdat een eigen internetsite nog in de maak is, verlopen alle contacten nu nog via het College van Belastingadviseurs (tel: 0345-547000, e-mail: info@lijf-behoud.nl of cbmail ,,Hoe meer klachten binnenkomen, des te duidelijker ons signaal naar de politiek en verzekeraars kan zijn. Wie niet zeker weet of zijn klacht een echte misstand is, kan ons daarover bellen.''

Ondertussen moet je natuurlijk geen domme dingen met je polis doen. Bongers heeft een paar adviezen. ,,Wat je het beste kunt doen met een lijfrentecontract, hangt altijd af van je situatie én van de kosten die je verzekeraar rekent. Volgens verzekeraars kampt 75 procent van de Nederlanders met een pensioentekort. In zo'n geval mag je toch meer dan 2.283 gulden per persoon aan lijfrentepremies fiscaal aftrekken.'' Mensen met problemen met een polis van een paar ton kunnen overwegen de zaak door een per uur betaalde deskundige te laten uitzoeken. ,,Over het tarief kun je vooraf afspraken maken'', zegt Bongers. Hij roept de consument ten slotte dringend op eindelijk eens polisvoorwaarden door te lezen. ,,Mensen stappen veel te gemakkelijk in dit soort constructies omdat het fiscaal aftrekbaar is. Belasting betalen vindt men vies, maar als hetzelfde bedrag naar de verzekeraar gaat, doet men of men de lotto heeft gewonnen. Er zijn goede polissen, maar ook verdomd slechte. Ook de consument zelf moet daarbij stilstaan.''

Stichting Lijf-Behoud, Brenkmanweg 6, 4105 DH Culemborg, tel (0345-547000), e-mail info@lijf-behoud.nl of cbmail@cbhome.nl