`Malraux was fantast'

André Malraux, gewaardeerd Frans schrijver, verzetsheld en minister van cultuur onder president Charles de Gaulle, wordt in de nieuwe biografie die Olivier Todd over hem schreef, ontmaskerd als een fantast.

Volgens Todd heeft de schrijver van ondermeer La Condition Humaine (vertaald door zijn vriend E. du Perron als Het menselijk tekort) er alles aan gedaan om van zijn leven een mythe te maken, berichtte onlangs The Sunday Times. Zo blies Malraux (1901-1976) zijn twee maanden durende verzetswerk aan het einde van de Tweede Wereldoorlog op tot twee jaren van heroïsche verzetsdaden. Todd stelt dat Malraux meer avonturen verzon, bijvoorbeeld de gruwelen die hij beweerde in China te hebben gezien, zoals het incident waarbij gevangenen levend in ketels kokend water werden gegooid. Volgens Todd verzon Malraux dat, en heeft hij amper een voet in China gezet.

Ook bij Malraux' heldendaden tijdens de Spaanse burgeroorlog worden door Todd vraagtekens gezet. Malraux beweerde dat hij oorlogswonden had en luitenant-kolonel van de luchtmacht was, maar Todd sprak met een Franse piloot, Jean Gisclon, die in Spanje vocht en die stelt dat Malraux `absoluut geen militaire competentie had en niets van vliegtuigen wist'. Oorlogswonden had Malraux volgens Todd niet, omdat hij amper bij gevechten betrokken was.

Malraux verzon volgens Todd ook archologische vondsten, zoals zijn beroemde `ontdekking' van de ruïnes van het paleis van de koningin van Saba in `Zuid- Arabië': die plek is nooit gevonden. In de jaren twintig werd Malraux in Cambodja gearresteerd wegens diefstal van beelden uit oude Khmer-tempels, waarvoor hij een jaar in de Cambodjaanse gevangenis werd vastgehouden. Hij beweerde, aldus Todd, dat hij deel uitmaakte van een `archeologische expeditie'. Pas na acties van zijn Parijse schrijversvrienden kwam hij vrij. Omdat hij graag voor belangrijk staatsman wilde doorgaan, kreeg hij in 1965 na lang aandringen een onderhoud met de Chinese leider Mao. Malraux beweerde later dat hij drie uur gesproken had met Mao, terwijl volgens Todd het onderhoud acht minuten duurde. André Malraux, une vie verscheen onlangs bij uitgeverij Gallimard.