Heimwee naar Wembley

De Cup Final vond de afgelopen 78 jaar op Wembley plaats. Wegens de ontmanteling van dit beroemde stadion wijken Arsenal en Liverpool morgen uit naar Cardiff. De bakermat van het voetbal doet weer een concessie.

Hoe slecht de wedstrijd meestal ook was, het sfeervolle decor op Wembley vergoedde veel. De volle tribunes, de zingende supporters, de heilige grasmat en de prijsuitreiking na afloop maakten van de Cup Final een weergaloos spektakel. Alle foute passes en vliegende tackles ten spijt. Het hoogtepunt van een voetballer in Engeland is niet het landskampioenschap of een Europese bokaal. De climax is de Cup Final.

Met de ontmanteling van Wembley, de ouderwetse tempel met de karakteristieke Twin Towers, is de bakermat van het voetbal weer een illusie armer. De Engelse competitie wordt de laatste jaren bevolkt door buitenlandse miljonairs. De bondscoach van Engeland is sinds vorig jaar een Zweedse droogstoppel: Sven-Göran Eriksson. En de Cup Final vindt de komende vijf jaar in Cardiff plaats.

In de hoofdstad van Wales staat sinds 1999 het Millennium Stadium. Dit multifunctionele onderkomen, dat ruim vierhonderd miljoen gulden heeft gekost, is het strijdtoneel van de wedstrijd tussen Arsenal (The Gunners) en Liverpool (The Reds). De supporters uit beide steden moeten bijna dezelfde afstand afleggen om hun helden te bewonderen. Tenminste, als ze het stadion op tijd bereiken.

Het Millennium Stadium (72.500 toeschouwers) ligt in het centrum van Cardiff, geen ideale locatie. De generale repetitie, de finale van de League Cup tussen Liverpool en Birmingham City, verliep drie maanden geleden op rolletjes. Maar tijdens de finale om de Worthington Cup in april was sprake van een verkeerschaos.

De wanorde leidde tot felle kritiek in de (chauvinistische) Engelse pers. Kon de Cup Final niet beter in het Londense stadion Twickenham worden gespeeld? Net als het Millennium Stadium een arena bestemd voor rugbyers. Met als grootste verschil dat Twickenham op Engels grondgebied ligt en niet in een Britse enclave. Overigens won Cardiff City in 1927 als eerste en voorlopig enige niet-Engelse club de Cup Final van Arsenal.

Zoals in alle moderne stadions is de grasmat in het Millennium Stadium een zorgenkind. Zon, wind en regen hebben geen vrij spel onder de gedeeltelijk overkapte tribunes. Het beweegbare dak in Cardiff vertoonde bovendien lekkages. Maar de aannemer en de materiaalman beloofden beterschap. Het lek werd gedicht en de grasmat vernieuwd. De hoge kosten — enkele miljoenen guldens — wogen op tegen het mogelijke prestigeverlies.

De stadiondirectie in Cardiff heeft een vijfjarig contract afgesloten met de Engelse voetbalbond (FA). Daarna moet het vernieuwde Wembley weer dienst doen als locatie voor de Cup Final. Het olympisch stadion van de Spelen van 1948 staat sinds vorig najaar in de steigers. De kosten van de nieuwbouw worden geraamd op twee miljard gulden.

De afgelopen weken was Wembley volop in het nieuws. De FA heeft de beloofde schenking van 350 miljoen gulden ingetrokken, waardoor de bouw is stilgelegd. Critici betwijfelen of het grootschalige project kan worden uitgevoerd. Er is weer hoop voor de Twin Towers, de twee witte torens voor de hoofdtribune die tot verdriet van de meeste voetballiefhebbers tegen de vlakte zouden gaan.

Arsenal-Liverpool is morgen de eerste Engelse bekerwedstrijd buiten Engeland, niet de eerste buiten Londen. Sinds de ouverture in 1872 waren stadions in Fulham, Manchester, Liverpool en Crystal Palace het strijdtoneel van de Cup Final. Vanaf 1923 had Wembley het alleenrecht. De toeschouwersaantallen schommelden tussen de 2.000 en de 200.000. Overigens werd de replay van de Cup Final in 1970 in Manchester gespeeld. Daarna vonden alle replays op Wembley plaats.

Tijdens de eerste Cup Final op Wembley hield een politieagent op een wit paard de verhitte gemoederen tot bedaren. De foto van het incident is wereldberoemd. De wedstrijd tussen West Ham United en Bolton Wanderers staat bekend als White Horse Final.

In 1983 was Arnold Mühren van Manchester United de eerste Nederlandse speler die de FA Cup mocht aanraken. In 1997 was Ruud Gullit de eerste Nederlandse coach die deze eer ten deel viel. In 2001 duelleert doelman Sander Westerveld van Liverpool met aanvaller Dennis Bergkamp van Arsenal. Westerveld is zeker van een basisplaats. Het meespelen van de pas herstelde Bergkamp is twijfelachtig. Een paar jaar geleden moest hij door een blessure afzeggen. Toen spatte een droom in duigen. Mocht Bergkamp in Cardiff weer moeten toekijken, dan is het leed minder groot. De zilveren beker blinkt niet meer. De Cup Final heeft zijn glans verloren.

    • Jaap Bloembergen