Berlusconi's `contract' met Italië ligt er al

Berlusconi weet zeker dat hij zondag de verkiezingen wint. Een contract met Italië, waarin hij zijn beloften opsomt, is er al, getekend en wel, voor de tv-camera's natuurlijk.

,,Ach, iedereen denkt toch aan zijn eigen belangen?'' Knip, knip. ,,Nu moet Berlusconi een kans krijgen, want ze hadden beloofd dat er veel zou veranderen en er is niets gebeurd.'' Knip, knip. ,,Dat is toch mijn recht als kiezer? Ik stem op Berlusconi, en als hij niet bevalt stem ik over vijf jaar weer op iemand anders.'' Afborstelen, opstaan, en klaar.

De kapper heeft zijn keus gemaakt. Hij geeft zijn stem zondag aan mediamagnaat Silvio Berlusconi, leider van de rechtse oppositie. Sinds begin jaren negentig een vastgeroest politiek bestel instortte, kan Italië echt kiezen, experimenteren. En de eigenaar van Tony Hair Design is vast van plan dat te gaan doen.

Zoals veel Italianen staat kapper Tony onverschillig en cynisch tegenover het belangenconflict van Berlusconi. Daar ligt hij niet wakker van, `s nachts. Wel van de hoge belastingen die hij moet betalen. Van de bureaucratie die steeds nieuwe dingen van hem vraagt. ,,Berlusconi belooft een forse belastingverlaging'', zegt Tony. ,,Minder bureaucratie. Minder regels. Meer ruimte voor wie een zaak heeft. Ik wil nu wel eens zien of dat werkt.''

Berlusconi heeft gevoeld hoe de wind waait. Daarom komt er vanavond geen belangrijke aankondiging over verkoop of anderszins van zijn mediabedrijf. Mijn kinderen zijn tegen en hebben het als manager net zo naar hun zin, is nu zijn boodschap. Als hij gekozen wordt, gaat Berlusconi iets doen aan zijn belangenverstrengeling, zo belooft hij. Binnen honderd dagen. Drie wijze mannen zijn al bezig met een plan.

Een debat komt er ook niet. Medewerkers van Francesco Rutelli, lijsttrekker van links, hebben de afgelopen dagen Berlusconi achtervolgd, verkleed als wit konijn. Waarom de angsthaas Berlusconi zo bang was voor een directe confrontatie met zijn tegenstander, was hun vraag. Misschien herinnert hij zich de twee debatten in 1996, toen hij ook op voorsprong stond in de opiniepeilingen, maar grote moeite had de juiste toon te vinden tegenover Romano Prodi, toen de lijsttrekker van centrum-links. Prodi haalde uiteindelijk een kleine meerderheid.

De Italiaanse mediamagnaat voelt zich zo zeker van zijn zege dat hij alle kritiek van zich afschudt. Hij staat boven een debat met Rutelli. ,,Een lawine van stemmen zal mijn critici begraven'', zei hij gisteren. En tegen de Corriere della Sera legde hij uit dat buitenlanders, met hun vraagtekens bij zijn belangenverstrengeling en zijn problemen met de justitie, Italië simpelweg niet begrijpen. ,,Ze weten niet dat een premier aanzienlijk minder macht heeft dan, ik noem maar iemand, de president van de Verenigde Staten'', zei hij. ,,En ze weten niet wat er in de Italiaanse magistratuur is gebeurd, namelijk de infiltratie door rechters van links, die de magistratuur gebruiken om hun politieke tegenstanders uit te schakelen.''

Na een maandenlange campagne voor het merk Berlusconi, omvangrijker en kostbaarder dan alles wat Italië op dat gebied ooit heeft gezien, kwam hij begin deze week met een programma. Naar een praatshow op tv bracht hij een contract met de Italianen mee, op het papier met lijntjes dat voor dergelijke officiële documenten wordt gebruikt. Hij liet de presentator een notenhouten bureau zoeken, en zette toen plechtig zijn handtekening. Ik zal me over vijf jaar niet meer kandidaat stellen, zei Berlusconi, als ik niet vier van deze vijf beloftes heb waargemaakt: belastingverlaging, minder misdaad, verhoging van de minimumpensioenen, 1,5 miljoen nieuwe banen, en stimulering van openbare werken voor de infrastructuur.

Met dat soort symboliek heeft Berlusconi zijn aanhang opgebouwd. Rutelli heeft het regeringsplan van zijn coalitie gebundeld in een boekje van 122 pagina's. Berlusconi verspreidt folders met vijf missies om Italië te veranderen en vijf strategieën om het leven van de Italianen te verbeteren. Ook deze vorm moet de ondernemersgeest van de kandidaat-premier onderstrepen. Zoals hij het zegt: de cultuur van het doen in plaats van die van het praten. Of, op de bijeenkomst van 1 mei: deze dag van de arbeid is voor mij geschapen, want ik heb heel mijn leven hard gewerkt. ,,De mensen van links hebben nooit gewerkt.''

Bovenaan de lijst van vijf missies die hij als premier wil uitvoeren, staat een grondige reorganisatie van de overheidsbureaucratie. Als tweede punt belooft Berlusconi ingrijpende staatsrechtelijke veranderingen om het openbaar bestuur meer daadkracht te geven. Daarna komt het doorlichten van de wirwar van wetten en regelingen Berlusconi heeft al gezegd dat hij, net als Napoleon, zijn land een volslagen nieuw juridisch bestel wil geven. De andere twee missies zijn verbetering van de infrastructuur en stimulering van de werkgelegenheid en groei in het achtergebleven zuiden van het land.

Zondag valt ,,een beslissende keus'', zeggen de posters van Berlusconi. En zijn pamfletten: dit is het moment ,,om Italië te veranderen en onze vrijheid, onze veiligheid, ons welzijn te garanderen''. Berlusconi is vol vertrouwen dat hij zal winnen. ,,Ik weet dat ik moeilijkheden zal krijgen'', zei hij. ,,Maar uiteindelijk is de vraag steeds dezelfde: wie anders?''