Benzine hamsteren voor de zomer

Het is onwaarschijnlijk dat de benzineprijs in Nederland op de korte termijn weer zal dalen. De belangrijkste reden voor de boze gezichten aan de pomp is de toenemende vraag naar benzine vanuit de Verenigde Staten. Daar wordt een voorraad aangelegd voor de zomervakantie wanneer de Amerikanen met hun grote auto's massaal op reis gaan.

De bezineprijzen in Europa stijgen gestaag in een reactie op een toenemende vraag uit de Verenigde Staten. De Amerikanen hebben niet genoeg raffinage-capaciteit en importeren daardoor steeds meer benzine vanuit Europa.

Shell Nederland, marktleider in Nederland, verhoogde de benzineprijs gisteren met 4 cent waardoor een liter euro ongelood nu op 2,77 gulden komt, een recordhoogte. Maar niet alleen in Nederland stijgen de prijzen.

Sinds eind februari zijn de prijzen in de VS met 27 procent gestegen en ook de ons omringende Europese landen hebben te maken met sterke prijsstijgingen.

De prijzen in de VS stijgen zo sterk omdat de vraag naar benzine sterk toeneemt terwijl de het aanbod juist minder wordt, vooral door de afgenomen productiecapaciteit van raffinaderijen.

De Amerikanen, die 40 procent van de wereldwijde benzine consumptie voor hun rekening nemen, produceren al niet genoeg benzine om in deze behoefte te voorzien. Maar het capaciteitsprobleem is dit jaar erger omdat er momenteel veel raffinaderijen gesloten wegens onderhoud.

De vraag in de VS naar benzine neemt zo sterk toe omdat de zomervakanties eraan komen, een periode waarin Amerikanen met hun relatief grote auto's massaal op reis gaan en nog meer benzine verbruiken dan de rest van het jaar. De voorraden moeten worden aangevuld voordat de vakantie begint en dat stuwt de prijzen omhoog.

Naast de Amerikaanse heeft ook de Europese raffinagemarkt dit jaar te maken met krapte. Ook hier zijn liggen veel raffinaderijen stil voor een onderhoudsbeurt. Daarbij komt een een brand in een grote raffinaderij in Groot Brittannië waardoor de Europese capaciteit nog verder is teruggelopen. Veel Amerikaanse ene Europese raffinaderijen besloten vorig jaar om onderhoudsbeurten uit te stellen omdat er ook toen al een tekort was.

Het tekort in de VS heeft er toe geleid dat de Amerikanen steeds meer benzine uit Europe importeren waardoor de prijs hier ook stijgt. In april steeg die import met 57 procent, aldus een vandaag verschenen rapport van het International Energy Agency. Een commentaar in het Amerikaanse weekblad Business Week noemde de raffinage-industrie onlangs het ,,vergeten kind van de olie industrie''. De grote oliemaatschappijen hebben de raffinage in de afgelopen decennia links laten liggen om het geluk te zoeken in de meer winstgevende exploratie (het zoeken naar olie en het winnen van olie). ,,Er is geen enkele raffinaderij bijgebouwd sinds het midden van de jaren 70 en de vraag is eindelijk het aanbod voorbij gegaan'', aldus het Amerikaanse blad.

In de huidige tijd is het bovendien moeilijk om nog een plek te vinden voor nieuwe raffinaderijen omdat deze luchtverontreiniging veroorzaken en dus weinig overheden zo'n industrie in de buurt willen hebben.

Naast de capaciteitsproblemen is ook de hogere dollar een reden voor de stijgende prijs. Shell Nederland heeft uitgerekend dat de stijging van de Amerikaanse dollar – de munteenheid waarin wereldwijd vrijwel alle olie wordt verhandeld – de benzineprijs sinds begin dit jaar met 5 cent heeft doen stijgen.

Shell laat ook niet na om te vermelden dat het verschil tussen de inkoopprijs en de adviesprijs (zie grafiek) wordt veroorzaakt door extra kosten zoals die van opslag, accijnzen en heffingen, de winst van de exploitant van het benzinestations en natuurlijk die van Shell zelf. De oliemaatschappij houdt een gemiddelde marge aan van 3 cent per liter.

Maar Shell en de andere oliemaatschappijen profiteren uiteraard ook van de hoge benzineprijzen. Shell publiceerde vorige week de cijfers voor het eerste kwartaal en zag de nettowinst in deze periode stijgen met 23 procent naar 3,8 miljard dollar. De winst werd vooral omhoog gestuwd door de hoge olieprijzeen.

Naast de internationale invloeden stijgt de benzineprijs in Nederland ook door typische Nederlandse items zoals de verhoging van de BTW per 1 januari van 17,5 procent naar 19 procent die ook van toepassing is op brandstoffen.

De hogere benzineprijs is ook een van de belangrijkste redenen waarom de inflatie in april opliep tot 4,9 procent, het hoogste inflatiecijfer sinds oktober 1982.