Bach in de nachtclub

In het programmaboek van Panama, de nieuwe theater/nachtclub aan het IJ, staat ze als een echte ster aangekondigd: Valerie Valentine presenteert. Met een glamourfoto waar ze in de tijd dat ze nog eerste soliste bij Het Nationale Ballet was alleen maar van kon dromen. Bij dat gezelschap nam Valentine vorig seizoen afscheid. Niet om te stoppen naar nu blijkt, maar om haar danscarrière zelfstandig te vervolgen.

Nachtclub Panama biedt vooral salsa, tango, jazz en shows van `Ladies of the Night'. Valentine durft het aan om in deze ambiance met een serieus balletprogramma te komen: The-four-of-us. Behalve zijzelf zijn dat de Engelse choreografe Jean Renshaw, danser Benito Marcelino en altvioliste Esther Apituley. Bach behoort evenmin tot het lichte genre. Delen uit diens Partitas, Sonates en Cello Suites speelt Apituley terzijde van het bescheiden podium.

Muziek en dans wisselen elkaar af. Vaak is de stemming van de muziek regelrecht vertaald in de dans die afwisselend uit solo en duet bestaat. De donkere Marcelino etaleert daarin zijn technische beheersing en fraaie gespierde lichaam; de blonde Valentine haar ranke gestalte en verfijnde danskunst.

Maar het blijft niet bij dans. Beide vertellen al dansend anekdotes uit hun jeugd. Zij over hoe haar moeder haar kinderziel kwetste, hij over zijn vader die hem pas na twintig jaar zag optreden. Ook vlechten ze dialogen over trivialer zaken door de passen heen. Als enige echt komisch is een duet waarin ze een zotte liefdesidylle opvoeren en daarbij gebruik maken van de traditionele balletpantomime – van die grappige gebaren waarmee je `sterf!', `oh schone prins' of `laten we dansen' kunt uitdrukken. Aan een niet ingewijd publiek – waar Valentine nu juist op mikt – lijkt de grap niet erg besteed.

De vraag is of of Valentine met dit balletprogramma haar doel niet sowieso voorbijschiet. Het lijkt een aardig initiatief om met een glas wijn bij de hand naar zoiets verhevens als ballet te kijken. Maar het geklos van de spitzen op dit kleine plankier haalt je uit de droom, evenals het ergerlijk gezoem van ventilatoren die de stiltes tussen Bachs (onzuiver gespeelde) muziek flink verstoren.

Dit is geen plek voor professionele theaterdans. Liever zou ik me in deze roezige sfeer willen overgeven aan zwoele tangodans of aan swingende salsa. Zonder me zorgen te maken over de vermeende diepere bedoelingen van een kunstzinnige choreografie.

Voorstelling: Thefourofus. Choreografie: Jean Renshaw. Dans: Valerie Valentine en Benito Marcelino. Altviool: Esther Apituley. Gezien: 9 mei, Panama, Amsterdam. Daar t/m 26/5 (wo t/m za). Inl.: 020-3118686.