Clingendael: bij vredesmissies eerder naar huis

De Nederlandse krijgsmacht moet alleen meedoen aan het begin van vredesoperaties. Na de eerste zes of twaalf maanden kunnen andere (Europese) landen de Nederlandse troepen aflossen. Dat is een aanbeveling van de Clingendael-studie De militaire staat van de Europese Unie, die volgende week verschijnt.

De aanbeveling van Clingendael staat haaks op het huidige beleid van Defensie dat zich voor lange tijd heeft verplicht om deel uit te maken van de NAVO-vredesmacht SFOR in Bosnië. De missie in Bosnie doet een zwaar beroep op met name de landmacht, die kampt met onderbezetting.

Volgens Clingendael beschikt de EU op papier met 1,7 miljoen militairen over meer dan voldoende mankracht om een Europese snelle reactiemacht van 60.000 man op te richten. Maar, zo schrijven onderzoekers C. Homan, B. Kreemers en F. Osinga, de ,,hoorn des overvloeds'' telt een ,,waaier van tekortkomingen''. Zo zijn de krijgsmachten van de meeste landen nog te veel georiënteerd op de landsverdediging en bestaan zij voor een groot deel uit (niet-inzetbare) dienstplichtigen. Hierdoor hebben de landen van de EU nu al de grootste moeite om de verplichtingen op de Balkan (in totaal 47.000 man) na te komen.

Nederland heeft de krijgsmacht al begin jaren negentig gereorganiseerd en beschikt over relatief veel eenheden die snel kunnen worden ingezet. Volgens de Clingendael-studie zouden landen als Nederland daarom, in navolging van Canada, moeten kiezen voor een `early in, early out'-strategie. Na de eerste zes maanden zouden Nederlandse troepen kunnen worden afgelost door eenheden met een langere reactietijd. Dit zou niet alleen de druk op de Nederlandse krijgsmacht verkleinen maar ook de Europese militaire capaciteit kunnen vergroten, aldus de onderzoekers.

Volgens Clingendael zijn de plannen om vóór 2003 een Europese snelle reactiemacht paraat te hebben, niet haalbaar. Zo ontbreekt het aan transport- en verkenningsmaterieel. Dit zal pas in de periode 2010-2015 beschikbaar komen, aldus de onderzoekers.