Uitsluiting

EEN TWEEDE NEDERLAAG voor de regering-Bush is een feit: de VS verspeelden de afgelopen dagen twee UNESCO-zetels, één in de commissie voor de mensenrechten, de ander in de raad voor controle op de aanmaak van en de handel in verdovende middelen. De eerste verklaring is dat het team van Bush nog verre van compleet is en dat de Amerikaanse lobby in de VN daardoor onder de maat is gebleven. De tweede verklaring is dat vriend en vijand Bush een gele kaart hebben willen uitreiken. Erkend wordt dat Amerika de laatste supermogendheid is – hypermogendheid, zei een Franse minister – maar men verlangt juist daarom een zekere terughoudendheid van de Amerikanen. Bush heeft in zijn eerste honderd dagen het tegendeel gedemonstreerd. Het Koreaanse zonneschijnoffensief en het klimaatakkoord van Kyoto gingen overboord, evenals, met zoveel woorden, het zogeheten ABM-verdrag uit 1972 dat een anti-raketschild verbiedt.

Aangezien het om geheime stemmingen ging, is onduidelijk gebleven hoe de hazen daadwerkelijk hebben gelopen. Maar opviel dat in de commissie voor de mensenrechten drie Europese landen – Frankrijk, Oostenrijk en Zweden – de aan het Westen toegemeten zetels onder elkaar hebben verdeeld. Van Europese grootmoedigheid jegens de aloude bondgenoot is niets gebleken. (Ook Zweden en Oostenrijk profiteerden, hoewel `neutraal', in de Koude Oorlog van de Amerikaanse veiligheidsgarantie aan Europa).

DE EPISODE STEMT allesbehalve tot tevredenheid. Sinds de oprichting van de Verenigde Naties aan het eind van de Tweede Wereldoorlog zijn de Verenigde Staten binnen de volkerenorganisatie de locomotief geweest. Dat als gevolg van de endemisch gebleken corruptie in de VN-instellingen en politieke tegenwerking het Amerikaanse enthousiasme is omgeslagen in een gedeeltelijke financiële boycot, doet hier weinig aan af. Vooral in de instellingen waaruit de VS nu zijn geweerd, vervulden zij een essentiële voortrekkersrol. Als Europese landen daadwerkelijk de hand hebben gehad in de uitsluiting van Amerika, moet dat ondoordacht worden genoemd. En een smet op het voornemen een Gemeenschappelijk Buitenlands en Veiligheids Beleid van de grond te krijgen.