Schilgemak

Een miskoop, vrees ik op het moment dat ik met een feestelijk bestrikte doos de winkel verlaat. Eens in de zoveel tijd vergeet je weer even dat er maar weinig huishoudhulpen bestaan die het adjectief `handig' waardig zijn. Dit maal ben ik bezweken voor de verleiding van het voorgespiegelde gemak van aspergeschilapparaat.

Het ziet er opmerkelijk uit. In een ring die aan een tafelblad of aan een muur moet worden bevestigd, hangt een kleine, kunststof stellage voorzien van zes mesjes. Dankzij de ingenieuze constructie kan de stand van de mesjes zich aanpassen aan de dikte van de asperges. Het apparaat oogt als een omgekeerde maquette van een toren naar ontwerp van de Spaanse architect Gaudi of als de pauselijke tiara, ook al omdat het apparaat is uitgevoerd in de Roomse kleuren wit en geel.

Het zal het uiterlijk zijn, waarvoor ik ben bezweken. Het lag in elk geval niet aan een animerend en wervend praatje van de jeugdige verkoopster. Die stond er wel bij te glimmen, maar gaf niet de indruk het apparaatje ooit te hebben gebruikt. Het is zelfs de vraag of ze ooit een asperge heeft geschild.

De aspergeschiller is gedoemd een teruggetrokken leven te leiden onder in het keukenkastje, naast de melkschuimer op batterijen, de kersenontpitter en de soepballetjesdraaier. En natuurlijk het aspergeschilmes dat eruit ziet als een ijstang en geheel ten onrechte suggereert dat je er in één beweging tweezijdig mee kunt schillen. Al die huishoudhulpen zijn na een weinig arbeidzaam leven zeer voortijdig in de vut gegaan. Gelaten zal ik het lot van het apparaat aanvaarden. Zo'n miskoop is min of meer een straf voor de begeerte waarmee ik me aan mijn schilplicht meende te moeten ontrekken.

Er sluimert bij de rijpere hobbykok nog steeds gemaksverzet. Het is onderzocht, mannen hebben er minder last van dan vrouwen en jongeren veel minder dan ouderen. Soms ligt er een algemene aversie tegen technologie aan ten grondslag of de ervaring dat het gebruik van apparaten een minder goed resultaat geeft. Maar het is ook een vorm van plichtsbetrachting. Het is niet passend de dure plicht van het koken op de gemakkelijkste wijze te vervullen. En er is de rituele dimensie. Bijzondere genoegens moeten met enige moeite worden verworven. Aan het eten van delicatessen als asperges of kreeft dienen geen apparaten te pas te komen, noch voorbewerkte producten. Bij asperges is à la minute en met de hand geschild te prefereren. Het ritueel van het eten moet worden voorafgegaan door het eigenhandig schoonmaken van de asperges.

Met weinig vertrouwen waag ik een bussel asperges aan de schiltest. Als een ontluikende bloem waaieren de schillen uit. Daarna ontpopt het apparaatje zich als een lanceerinrichting van aspergeschillen. Ze vallen uiteindelijk her en der op de grond en het wordt een natte bedoening. Het lukt niet de schillen in een emmer op de vangen, de meeste vallen er naast. Een theedoek op de grond werkt wel. En anders is de douche een goede locatie voor het aspergeschilapparaat. De badkamer is sowieso een uitwijkplaats voor moeilijke keukenklussen. Een snoek of een karper schoonmaken gaat het best in de douchebak. En gebruikte Wittgenstein het bad niet als een semi-automatische afwasmachine?

Het doorvoeren van de asperges vergt een reeks handelingen die uiteenlopende associaties oproept, waarvan het melken van een geit een van de onschuldigste is. Maar het apparaat werkt. Met gave, rechte asperges gaat het schillen heel goed, bij asperges in andere verschijningsvormen is enige nabewerking noodzakelijk. Meteen maak ik een plaatsje vrij in de eregalerij van handige keukenhulpen, tussen de mandoline en de staafmixer.

Maar bij het opvegen van de aspergeschillen blijkt dat het apparaatje er wel erg veel vanaf heeft gehaald. Er moeten nog twee bussels worden geofferd voor systematische research. In het slechtste geval, bij onregelmatige asperges, haalt de aspergeschiller er eenderde van het gewicht af. In het gunstigste geval is het nog altijd ruim een kwart. Bij met de hand schillen volgens de regels der kunst, met een dunschiller tweemaal rond, is het verlies eenvijfde. De aspergeschiller is er voor met mensen een hang naar gemak en niet naar zuinigheid.