Overwinning met dubbele bodem

Weer wint oud-burgemeester Peper een slag in de strijd om zijn rehabilitatie, maar opnieuw is de triomf niet totaal. KPMG deed het onderzoek naar Pepers declaraties niet helemaal goed, maar er mankeert niets aan de gerapporteerde feiten.

Zo komt Bram Peper door de winter. Opnieuw heeft de oud-burgemeester een overwinning geboekt in zijn strijd tegen degenen die hem vorig jaar indirect het ministerschap van Binnenlandse Zaken ontnamen. Een tuchtklacht tegen forensische accountants van KPMG werd vanochtend op drie punten ten dele gegrond verklaard.

Het begin van zijn wederopstanding beleefde Peper eind vorig jaar. Het openbaar ministerie (OM) in Breda zag af van een strafrechtelijke vervolging. Peper had voor een klein bedrag, 7.500 gulden, declaraties ingediend die volgens het OM onwettig waren. De oud-minister betaalde dat geld terug, en de beeldvorming veranderde in zijn voordeel. Gelegd naast de stortvloed aan dubieuze declaraties die een Rotterdamse raadscommissie eerder had gerapporteerd, mede op gezag van KPMG, waren deze 7.500 gulden immers een akkefietje. PvdA-fractievoorzitter Melkert bepleitte eerherstel voor zijn gesneefde partijgenoot, die vorig jaar maart aftrad als minister van Binnenlandse Zaken.

Peper had na het oordeel van het OM eind vorig jaar niet te klagen over de beeldvorming. Een terugbetaling van 7.500 gulden voor incorrecte declaraties werd door zijn voorganger Ien Dales in vergelijkbare gevallen als een schuldbekentenis beschouwd, die maar één sanctie kon opleveren: ontslag uit het openbaar bestuur. Dales gaf met deze ingrepen het begrip `bestuurlijke integriteit' handen en voeten, en vestigde aldus een streng regime. Het werd tot bij de hoogste gerechtelijke instantie aangevochten, en bleef volledig intact. Toen Peper in 1998 minister werd trof hem de eer voortaan beheerder van dit regime te zijn.

Pepers `overwinning' op KPMG van vandaag heeft een zelfde dubbele bodem. De uitspraak van Raad van Tucht biedt hem de mogelijkheid te herhalen wat hij altijd al zei: dat het onderzoek naar zijn declaraties als burgemeester alleen maar verdachtmakingen opleverde. Bovendien werd op een laat moment een zeer negatief oordeel (onrechtmatige declaraties) gewijzigd in een mildere variant (niet-functionele rekeningen). In beide gevallen heeft de Raad van Tucht hem in het gelijk gesteld. De Raad overweegt dat de context de chaotische administratie van Rotterdam onvoldoende in de rapportage over Pepers declaraties tot uiting is gekomen.

Maar tegelijk stelt de Raad dat de correctheid van de door KPMG gerapporteerde feiten over Peper niet in dispuut is. En bovendien legt men KPMG geen enkele sanctie op. Zo zwaar zijn de overtredingen ook weer niet.

De forensische accountancy is een relatief jonge discipline. Zij timmert aan de weg en negeert kennelijk, in de roes van het succes, te gemakkelijk klassieke regels van de accountancy. Dat zegt echter meer over de accountancy dan over Peper. De Raad van Tucht heeft geen onderzoek naar Peper of diens integriteit gedaan. Aldus heeft Peper met zijn procedure vooral de beroepsgroep der accountants een dienst bewezen, en niet zichzelf.

Er komt bij dat KPMG die nu bekritiseerde onderzoeksmethoden hanteerde in opdracht van de Rotterdamse gemeenteraad. De raad is het hoogste orgaan van een gemeente. Als die de regels van de accountancy aan de laars lapt, is dat een vervelend feit voor de raad. Peper kan het gemakkelijk in zijn voordeel uitleggen. Maar wie zo verzot is op het `openbaar bestuur', zoals Peper altijd van zichzelf aangeeft, komt hier in een spagaat terecht. Vindt Peper de interne huisregels van de accountancy belangrijker dan het werk van een gemeenteraad?

Paradoxaal genoeg heeft Peper diezelfde Rotterdamse raad een sterk wapen in handen gegeven om te blijven hameren op een teruggave van 64.000 gulden privé-kosten die Peper volgens het stadsbestuur bij de gemeente declareerde. Het verschil met het bedrag van het OM is volgens de gemeente dat niet iedere privé-uitgave automatisch een strafbare declaratie is. De gemeente heeft de 64.000 gulden gebaseerd op de KPMG-rapportage, en sinds vanochtend is bevestigd dat de daarin vermelde feiten correct zijn.

,,Ik zal alles weerleggen'', zei Peper vorig jaar na zijn aftreden. Dat heeft hij met deze procedure in ieder geval niet bereikt. Maar Bram Peper kennende komt er vast een vervolg.

    • Tom-Jan Meeus