Ook Melkert steunt Duitse minister Künast

PvdA-fractieleider Melkert hield in Berlijn een , voor socialisten, opmerkelijk pleidooi voor hervorming van het Europese landbouwbeleid.

,,Het roer moet om'', zei Ad Melkert, fractieleider van de PvdA, gisteren over het Europese Landbouwbeleid. Tijdens de conferentie van Europese sociaal-democraten in Berlijn lanceerde Melkert een eigen tien-punten-plan om de landbouwcrisis op te lossen. Daarmee kwam hij dicht in de buurt van de hervormingsvoorstellen van de nieuwe groene minister van Landbouw, Renate Künast, in Duitsland. Künast wil de behartiging van consumentenbelangen tot een speerpunt maken van het EU-beleid.

Ook Melkert stelt de consument voorop en kiest voor kwaliteit van de produktie boven kwantiteit. Kwaliteit heeft zijn prijs, vindt de sociaal-democraat. Desnoods moeten landbouwprodukten duurder worden. ,,Het is de hoogste tijd dat Europa concrete maatregelen neemt om de landbouwcrisis te bestrijden'', zei Melkert gisteren bij de presentatie van zijn plannen.

Op Melkerts initiatief richtten de Europese sociaal-democraten de werkgroep `Hervorming Gemeenschappelijk Europees Landbouwbeleid' op. Deze werkgroep moet stappen ondernemen om de blokkade te doorbreken, die is ontstaan door de haperende Frans-Duitse samenwerking.

Melkert wil dat een Europese Voedsel Autoriteit in het leven wordt geroepen, die op het gebied van de landbouw controle- en sanctiebevoegdheden krijgt. Van een renationalisatie van het landbouwbeleid, waarop de Duitse bondskanselier Gerhard Schröder (SPD) aandringt, wil hij niets weten. In dit verband noemde Melkert Schröders voorstel voor een nieuwe architectuur van de Europese Unie een ,,belangrijk signaal''.

Schröder heeft ,,een steen in de vijver gegooid'', aldus Melkert. Maar anders dan de kanselier pleit hij bij uitstek op landbouwgebied voor meer bevoegdheden bij het Europees Parlement. ,,Het landbouwbeleid moet gedemocratiseerd worden'', aldus Melkert. Hij vindt dat de ,,nationale preoccupaties'' moeten worden gereduceerd.

Volgens de PvdA'er moet het systeem van landbouwsubsidies op de helling. Hij pleit voor een verschuiving van de gelden: minder publieke, meer particuliere investeringen. Een opmerkelijk betoog voor een sociaal-democraat, temeer omdat hij het platteland belangrijk acht. Daar zitten tegenwoordig niet alleen christen-democratische kiezers, maar ook sociaal-democraten. Tegelijkertijd is Melkert van mening dat de landbouw, die 44 procent van de EU-begroting opslokt, minder dominant moet worden. ,,We hebben nu de kans een omslag in het landbouwbeleid te bewerkstelligen, die de identiteit van de Unie op lange termijn zal beïnvloeden.''

De voorstellen van Melkert gaan verder dan de enigszins vage plannen, die de Zweden momenteel EU-voorzitter vorige maand presenteerden. Ook bij hen staat de consument centraal. Zij pleiten voor een doorzichtig produktieproces. Maar voor de Zweden zijn ,,gelijke voorwaarden voor vrouwen en mannen'' op het platteland belangrijker, zodat jonge vrouwen zich daar vestigen.

Melkerts aftrap werd door de grote landen opvallend positief ontvangen. De Franse oud-minister van Landbouw, Henri Nallet, zei tijdens de presentatie blij te zijn met het initiatief. De landbouw in Europa bevindt zich in een ernstige crisis, aldus Nallet. Hervormen is noodzakelijk, zei hij. Vooral de sociaal-democraten hebben de verantwoordelijkheid naar bruikbare oplossingen te zoeken.

Een systeem van controle vindt Nallet noodzakelijk, al mag dat niet tot nieuwe bureaucratie leiden. Ook aanwezige Duitse en Britse sociaal-democratische afgevaardigden stemden in met Melkerts plannen. Een van hen sprak van een `wartime effort', een oorlogsinspanning.

Volgens Melkert zijn niet de Fransen met hun nationalistische landbouwbeleid het grote probleem in Europa. ,,Ik zie hier eerder een kloof ontstaan tussen de zuidelijke EU-landen als Spanje en de nieuwe Oost-Europese leden'', aldus de PvdA-er. Haast is geboden, meent Melkert, die zich zorgen maakt over het gebrek aan initiatief in Europa. In een aantal landen zoals Engeland, Frankrijk, Duitsland en Nederland vinden verkiezingen plaats waardoor een impasse dreigt. Melkert: ,,Ook de Britten realiseren zich dat er in Europees verband iets moet gebeuren om de landbouwcrisis op te lossen.''

    • Michèle de Waard