Nadine Gordimer

In zijn bericht over de door een adviesraad in Zuid-Afrika opgestelde lijst met te schrappen boeken, besteedt Lolke van der Heide (NRC Handelsblad, 20 april) veel aandacht aan de positie van de schrijfster Nadine Gordimer.

Inmiddels is de lucht in Zuid-Afrika weer opgeklaard en kan Nadine Gordimer weer opgelucht ademhalen. Niettemin is het nodig om een door Lolke van der Heide gedane uitspraak aan de feiten te toetsen.

Hij zegt namelijk over Gordimer het volgende: ,,De meeste van haar romans waren in Zuid-Afrika verboden''. Het gezaghebbende boek A writing life. Celebrating Nadine Gordimer' onder redactie van Walter Andries Oliphant (Viking 1998) beweert iets anders. Van haar vele publicaties zijn in totaal drie boeken verboden geweest: A world of strangers (1958, in 1970 weer vrijgegeven), The late bourgeois world (1966, in 1976 weer te verkrijgen) en Burger's Daughter (op 11 juli 1979 verboden, een maand later weer unbanned).

Dit waren uiteraard drie verboden te veel, maar ze rechtvaardigen volstrekt niet de mythe dat Nadine Gordimer permanent het slachtoffer van de Zuid-Afrikaanse censuur is geweest. Eerder was het tegendeel het geval en genoot zij, vooral door haar reputatie buiten Zuid-Afrika, een vorm van bescherming die schrijvers uit de zwarte gemeenschap niet bezaten.